Product: Informatiesystemen

Informatiesystemen

Applicatielandschap
Er zijn veel data over de kapitaalgoederen beschikbaar en dat wordt alleen maar meer in de toekomst. Verschillende informatiesystemen en applicaties maken de data en informatie toegankelijk. Elke organisatie bepaalt zelf met welke IT-toepassingen ze de data wil vastleggen. Alle gebruikte IT-toepassingen binnen een organisatie, van platforms tot softwaresystemen, vormen samen het applicatielandschap. In onderstaande tabel staan verschillende systemen opgesomd die worden gebruikt bij het beheren van de kapitaalgoederen.

Integreren van data
Door de toename van data wordt het scheiden van de data en de applicatie steeds noodzakelijker. Het positieve hieraan is dat dezelfde data in verschillende applicaties kan worden gebruikt. Voorbeelden hiervan zijn:

• Geografische gegevens die in zowel het beheermanagementsysteem en het onderhoudsmanagementsysteem worden gebruikt.
• Inspectiegegevens die voor verschillende vakgebieden worden gebruikt, zoals wortelopdruk.

Het basisprincipe is ‘Eenmalige inwinning, meervoudig gebruik’. Dit principe kan gehanteerd worden voor alle beschikbare data. Voorwaarde is wel dat het mogelijk moet zijn om de data vervolgens te integreren in de verschillende informatiesystemen en applicaties. Vormen van het samenbrengen van data zijn het gebruik van:

• een integraal beheermanagementsysteem die het integrale werken van de Beheersystematiek Openbare Ruimte ondersteunt.
• linked data: een datatechnologie die het mogelijk maakt om verbindingen tussen verschillende databronnen aan te brengen, zonder dat de bronnen worden geïntegreerd. De technologie wordt gebruikt voor zoekopdrachten.

Standaardisatie
Meer en meer data wordt digitaal uitgewisseld tussen organisaties, afdelingen en teams. Standaardisatie zorgt ervoor dat dit vlot en goed verloopt. Om de data van verschillende partijen op elkaar aan te laten sluiten, wordt gewerkt met de Bouwinformatiemanagement (BIM)-standaarden. Voor meer informatie zie: [ link ] . Eén van de BIM-standaarden is COINS: Constructieve Objecten en de Integratie van Processen en Systemen. Deze standaard zorgt ervoor dat verschillende soorten informatie in samenhang in één database gestructureerd worden vastgelegd en overgedragen kunnen worden. Deze vastlegging kan plaatsvinden via een objectenboom, GIS, 2D-tekeningen, 3D-modellen, IFC-modellen, een objecttypenbibliotheek en natuurlijk de beheersystemen.

Een objecttypenbibliotheek (meestal aangeduid met de Engelse afkorting OTL – Object type libary) bevat de definities van de kapitaalgoederen. Elke objecttype heeft een unieke naam met daarnaast zowel de objectdata, als de beschrijvingen van de functionele (klant)eisen en technische eisen. Verder zijn de objecttypen in een OTL op een eenduidige manier geordend. Dit kan op basis van taxonomie (brug → beweegbare brug) en op basis van een fysieke decompositie (brug → hoofddraagconstructie → pijler). Elke organisatie kan een eigen objectenbibliotheek maken. Hierbij wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande standaarden. In Nederland zijn dat:

• IMGeo (indeling op basis van een taxonomie)
• IMBOR (indeling op basis van een taxonomie)
• NEN 2767 (indeling op basis van een fysieke decompositie)
• Conceptenbibliotheek Nederland (CB-NL). Dit is een open Bouwinformatiemanagement (BIM)-standaard en fungeert als vertaler tussen de verschillende standaarden. Mogelijk worden in de nabije toekomst bovengenoemde standaarden onderdeel van de CB-NL (bijvoorbeeld OTL-IMBOR of OTL-IMGeo).

Een objecttypenbibliotheek wordt gebruikt door verschillende partijen die aan eenzelfde project werken. Zo praat iedereen dezelfde taal. Een objecttypenbibliotheek is dus een soort van naslagwerk. Het is nadrukkelijk geen beheersysteem, maar het kan wel de structuur van een beheerssysteem vormgeven.

Gegevensuitwisseling beheerder en uitvoerende organisatie
Het applicatielandschap van de beheerorganisatie ziet er anders uit dat het applicatielandschap van de uitvoerende organisatie. Dat is logisch, want beide organisaties hebben verschillende doelen. De beheerorganisatie richt zich op strategisch en tactisch beheer. Daarvoor gebruiken overheden een beheermanagementsysteem (BMS, of beheersysteem, of BOR-systeem). Een uitvoerende organisatie richt zich op het uitvoeren van werkzaamheden. Zij maken veelal gebruik van een onderhoudsmanagementsysteem. Beide systemen vertrekken vanuit dezelfde basisinformatie. Een beheermanagementsysteem is vervolgens gericht op de (lang)jarige planning en kostenraming. Een onderhoudsmanagementsysteem is gericht op het plannen van onderhoud voor de dagelijkse werkzaamheden (datum, tijdstip, activiteit, persoon, materiaal etc.) en kostenbewaking. Meestal is het niet mogelijk om het dagelijks onderhoud met een BMS te plannen. Een beheerder heeft echter wel informatie van de uitgevoerde werkzaamheden nodig voor het opstellen van de (lang)jarige planning. Er zijn dus goede afspraken nodig tussen de beheerder als opdrachtgever en de uitvoerende organisatie als opdrachtnemer. In het Informatiebeheerplan is aangegeven welke data de beheerder en de uitvoerende organisatie met elkaar uitwisselen.

De beheerder levert minimaal:

• Bouwjaar.
• Uitvoering groot onderhoud (maatregel en jaartal).
• Conditie asset bij aanvang opdracht.
• Aanvullende inhoudelijke informatie die relevant is voor de uitvoering van de activiteiten.

De uitvoerende organisatie levert minimaal:

• Actuele objectgegevens
• Conditie van het areaal ten tijde van de overdracht.
• (Historische) inspectiegegevens.
• Afwegingen die bij de uitvoering zijn gemaakt.

De data-uitwisseling wordt vooraf geregeld. Dit heet een Informatieleveringsspecificatie (ILS). Dit (contract)document bevat afspraken over:

• Het leveringsproces van data en informatie;
• De verantwoordelijkheden van de beheerder en de uitvoerende organisatie op het gebied van informatielevering;
• Het tijdstip of de frequentie van de overdracht;
• De toe te passen (open) standaarden.

De ideale situatie bestaat uit een beveiligd dataplatform in eigendom van de beheerder waar de uitvoerende organisatie gebruik van maakt en de data direct zelfstandig aanvult waar nodig, conform de afspraken uit de ILS.