Samenvatting

Er gaat veel geld, energie en aandacht naar het beheer en onderhoud van de assets (kpitaalgoederen) in de openbare ruimte. Het beheer van de openbare ruimte vormt een omvangrijk onder-deel van de gemeentelijke begroting. Gemeenten maken hierbij hun eigen keuzes en afwegingen. Benchmarken helpt gemeenten om hun prestaties beter te benoemen en beter meetbaar te maken. Daarmee wordt het mogelijk om de prestaties beter vergelijkbaar te maken. Hiermee legt een benchmark de basis voor analyse, vergelijken, leren en verbeteren van de beheerorganisatie. Dit draagt bij aan meer transparantie en het verder professionaliseren van de beheerorganisatie.

In 2013 hebben de G4-gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht, later aangevuld met Eindhoven en Arnhem (G4eA), daarom het initiatief genomen om een eenduidige benchmarksystematiek op te stellen. Vanaf het begin hebben ze samenwerking gezocht met CROW om te komen tot een landelijke systematiek, die álle gemeenten kunnen gebruiken om de beheerprestaties in de openbare ruimte eenduidig met elkaar te vergelijken.

De publicatie beschrijft de keuzes die gemaakt zijn bij de inrichting van de systematiek: focus op drie vakgebieden (verharding, schoon en groen), geografische afbakening in drie deelgebieden (centra, binnen de kom en buitengebied) en de abstractieniveaus (level 1 per subtaakveld en level 2 per beheereenheid). De benchmarksystematiek is in de basismodule beschreven voor de kosten, arealen en kwaliteit en vervolgens uitgewerkt per vakgebied. In een plusmodule is aanvullende en verdiepende informatie beschikbaar voor het onderdeel financiën, voornamelijk gericht op financieel specialisten.

Bij de totstandkoming van deze benchmarksystematiek zijn tientallen medewerkers van de G4eA-gemeenten, de benchmarkorganisaties Wageningen Environmental Research (Alterra) en NVRD/GemeenteSchoon, Antea Group, CROW en adviesbureaus intensief betrokken. Zowel assetmanagers, verantwoordelijken voor de kwaliteitsmonitoring, als controllers en financieel specialisten hebben meegewerkt aan deze systematiek. Daardoor kan de ontwikkelde systematiek rekenen op veel draagvlak. Tevens zijn de beheerprestaties in deze benchmarksystematiek volledig aangesloten bij landelijke standaarden voor kosten (BBV: Besluit Begroting en Verantwoording), kwaliteit (CROW-beeldkwaliteit en wegbeheersystematiek) en arealen (BGT/IMGeo en IMBOR).

Met deze rapportage wordt de benchmarksystematiek beschikbaar gesteld voor alle gemeenten en adviesbureaus die met benchmarking van beheer openbare ruimte aan de slag willen gaan.