Bepalen dichtheidsprofiel

Dichtheidsprofielen worden gebruikt om interne en beginnende aantasting in hout op te sporen, om de dikte te bepalen van niet zichtbare balklagen en om de volumieke massa van het hout in te schatten. Maak een dichtheidsprofiel door een boortje met een diameter van 3 millimeter met een constante roterende en voorwaartse beweging in het hout te brengen. Zet de weerstand die het boortje ondervindt af tegen de afgelegde weg. Belangrijk bij het maken van zo’n dichtheidsprofiel is, dat de meting objectief is. De meting kan dus niet beïnvloed worden door menselijk handelen en de meting moet met voldoende hoge resolutie zijn uitgevoerd (bijvoorbeeld 1 meting per 0,01 millimeter). Verder is het belangrijk dat de boorschacht zo ontwikkeld is dat het boormeel goed wordt afgevoerd zonder dat het de meting beïnvloed. Met toenemend houtvochtgehalte neemt tijdens het boren de schachtwrijving toe, waardoor in nat hout geen goede dichtheidsprofielen kunnen worden gemaakt. Er zijn verschillende typen apparaten in de handel die variëren in mogelijkheden. Meest geavanceerde apparaten kunnen profielen van meer dan 40 centimeter maken en hebben een dusdanig hoge resolutie, dat beginnende aantasting goed te herkennen is. Eenvoudigere (analoge) apparaten kunnen alleen kortere profielen maken, alleen ernstige aantasting waarnemen en geen volumieke massa bepalen. Het gebruik van de verschillende typen is dus afhankelijk van de vraagstelling.

Interne aantasting bij bijvoorbeeld meerpalen is niet altijd visueel waarneembaar en kan toch bepalend zijn voor de functionaliteit. Spoor met een dichtheidsprofiel interne aantasting op. Bepaal eerst risicoplaatsen (veelal rond de waterlijn of grond-luchtlijn) en voer daar de metingen uit. Bepaal door het doen van meerdere metingen ook de omvang van de interne aantasting. Ook beginnende aantasting is zichtbaar door de verandering van het houtsoort specifieke micropatroon in het dichtheidsprofiel.

Spoor met dichtheidsprofielen vertimmerde balklagen op en bepaal de dikte ervan. Bepaal ook de lamelopbouw, de jaarringoriëntatie en de aanwezigheid van open lamelnaden in gelamineerd en gevingerlast constructiehout met een dichtheidsprofiel. Omdat elke lamel een specifiek dichtheidspatroon heeft, is de lameldikte via patroonomslagen in het dichtheidsprofiel zichtbaar. Het plotseling wegvallen van de weerstand wijst op een open lamelnaad.

In bepaalde houtsoorten is dichtheid een belangrijk herkenningspunt of een indicatie voor duurzaamheid. Bepaal deze dichtheid met houtmonsters, maar maak een dichtheidsprofiel als de dichtheid over de diameter of de doorsnede gewenst is. Er zijn ijklijnen beschikbaar om een vertaling te maken van de gemiddelde boorweerstand en het houtvochtgehalte naar een volumieke massa.

Aandachtspunten inspectie

1. Bij gebruik in een natte omgeving aan water verzadigd hout:

   -	Let goed op storing door vocht.

   -	Onder water kan het apparaat niet worden gebruikt.

   -	In waterverzadigd hout kan geen vertaling naar volumieke massa worden gemaakt en kan een element alleen op dikte en aanwezigheid van rot worden beoordeeld.

   -	Hou rekening met grote variatie van interne houtaantasting. Voer op de plek met het grootste risico op interne aantasting de eerste boring uit en voer meerdere boringen uit, afhankelijk van het resultaat.

2. Bij gebruik in een droge omgeving aan droog hout:

   -	Afhankelijk van het type meter, kan uit de dichtheidsprofielen met een grotere resolutie (meer metingen per eenheid) informatie worden verkregen over de opbouw van constructieonderdelen, de volumieke massa en het type aantasting.