2.5 Op- en bijstellen Ingrijpmaatstaven Instandhouding (per vakgebied)

De doelen vanuit het Beheerkader Instandhouding worden omgezet naar ingrijpmaatstaven instandhouding. Bijbehorende prestatie-eisen geven aan waaraan het groen minimaal moet voldoen.

De technische prestatie-eisen die van toepassing zijn, worden gesplitst in:

• Verantwoord omgaan met gemeenschapsgeld (voorkomen kapitaalvernietiging, duurzame instandhouding)
• Voldoen aan wettelijke verplichtingen (borgen veiligheid, zorgplicht)

De ingrijpmaatstaven worden afgeleid uit prestatie-eisen waarbij zoveel mogelijk gebruik kan worden gemaakt van een tweetal systematieken zoals:

1. Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018, Standaardkwaliteitsniveaus voor onderhoud.
2. Technische inspectie (conditiemeting) >> is nog geen landelijke standaard voor, de NEN-2767 is momenteel nog in ontwikkeling. In deze groenbeheersystematiek is op basis van deze ontwikkelingen alvast een voorloper van deze NEN-2767 uitgewerkt die vooralsnog als leidraad kan dienen voor de technische inspectie van groen.

Onderstaand is een korte toelichting gegeven op de systematieken en bijbehorende ingrijpmaatstaven.

De kwaliteitscatalogus is een landelijke norm/richtlijn ontwikkeld door het CROW. Met behulp van foto’s onderbouwd met meetbare criteria biedt de kwaliteitssystematiek een indeling van vijf kwaliteitsniveaus, variërend gaande van zeer hoog tot zeer laag.

In onderstaand schema zijn deze kwaliteitsniveaus weergegeven:Over het algemeen worden bij de beoordeling alle vijf niveaus in de openbare ruimte aangetroffen. Echter, alleen de niveaus A, B en C komen meestal in aanmerking bij het bepalen van het ambitieniveau en het voorschrijven van een niveau in een opdracht.

Niveau D (ondergrens) is bedoeld om te kunnen meten dat niveau C niet is gehaald. Dit niveau D kan dus niet als eis worden gesteld, omdat minimaal kwaliteitsniveau C moet worden gehaald om kapitaalvernietiging en functieverlies te voorkomen.

Met behulp van onderstaande schaalbalk wordt dit grafisch aangegeven. De zwarte lijn tussen de verschillende kwaliteitsniveaus komt overeen met de beschreven ondergrens (ingrijpmoment).

Bij het laagste niveau (D = te slecht/achterstallig) is sprake van kapitaalvernietiging en functieverlies. Een verwaarlozing van een beheertype leidt daarnaast ook tot andere negatieve effecten zoals vervuiling en onveiligheid en aansprakelijkheid.

De technische levensduur wordt hierdoor in enkele gevallen verkort, waardoor de vervangingskosten omhooggaan. Dit betekent extra vervangingsbehoefte tegen extra hoge kosten.

Kortom; de ingrijpmaatstaven voor instandhouding zijn gebaseerd op de ondergrens van kwaliteitsniveau C (ingrijpmoment). Deze ondergrens is generiek en geldt voor het totale areaal.
Het betreft alleen de eisen ten aanzien van de technische kwaliteit omdat de prestatie-eisen ten aanzien van de beeldkwaliteit (bijvoorbeeld zwerfvuil en hondenpoep) niet van invloed zijn op de instandhouding.

De beeldkwaliteit van het areaal conform genoemde kwaliteitsniveaus wordt door middel van een schouw inzichtelijk gemaakt. Een toelichting op het schouwen van de beeldkwaliteit is bij processtap 6 ‘bouwen, onderhouden en dienstverlening’, par. 6.5 weergegeven.

Onderstaand zijn de desbetreffende technische schaalbalken uit de Kwaliteitscatalogus openbare ruimte (KOR) per hoofdgroep weergegeven:

Daarnaast zijn hieronder ook prestatie-eisen ten aanzien van het borgen van de veiligheid (voldoen aan wettelijke verplichtingen, zorgplicht) op basis van deze kwaliteitscatalogus opgenomen.
Deze prestatie-eisen liggen veelal hoger dan de bovenstaande ingrijpmaatstaven voor instandhouding.

Het betreft in dit geval geen ingrijpmaatstaven om kapitaalsvernietiging voor groen te voorkomen, maar om aan de veiligheidseisen te voldoen. Voor groen heeft dit grotendeels betrekking op minimale prestatie-eisen om de verkeersveiligheid te garanderen.

Deze ingrijpmaatstaven zijn niet generiek maar gekoppeld aan locaties en situaties waarbij wordt beschreven wanneer ingegrepen moet worden om aan de zorgplicht te voldoen. Onderstaand is een voorbeeld opgenomen van kwaliteitscriteria gekoppeld aan ingrijpmaatstaven. Hierbij worden waar mogelijk kwaliteitscriteria en ingrijpmaatstaven uit de Kwaliteitscatalogus openbare ruimte (KOR) toegepast, aangevuld met ingrijpmaatstaven welke bij de totstandkoming van deze systematiek zijn ontwikkeld.

Onderstaand is per object en deelobject een voorbeeld uitgewerkt van kwaliteitscriteria en ingrijpmaatstaven.

Om de kwaliteit van het openbaar groen ook op langere termijn optimaal te kunnen waarborgen, is het van belang inzicht te hebben in de technische staat van het openbaar groen zodat hierop actie kan worden ondernomen.

Doel van de inspectie is het lokaliseren van groenvakken waar herstel de komende periode nodig is, zodat een kostenberekening en planning kan worden gemaakt.
Door het uitvoeren van een technische inspectie moet een gekwantificeerd beeld ontstaan van de technische kwaliteit van het groen en de middelen die nodig zijn om een bepaalde technisch kwaliteit te bereiken.

Momenteel wordt gewerkt aan een landelijke standaard voor de technische inspectie van groen (NEN-2767) In deze groenbeheersystematiek is op basis van deze ontwikkelingen alvast een voorloper van deze NEN-2767 uitgewerkt die vooralsnog als basis kan dienen voor de technische inspectie van groen.

Deze technische inspectie is een functionele conditiemeting die gebaseerd is op prestatie en risicosturing waarbij veilig en kostenefficiënt in stand houden het primaire uitgangspunt vormt.
Als de technische kwaliteit niet in orde is, dan is het groen bijvoorbeeld vervallen (niet vitaal), slecht gesloten of overwoekerd met onkruiden.

De technische staat van kapitaalgoederen wordt in hoofdzaak beoordeeld aan de hand van de volgende drie thema’s:

1. Veiligheid (gebreken in de voorziening mogen niet leiden tot gevaar voor de gebruikers).
2. Duurzaamheid (de voorziening moet duurzaam in stand worden gehouden).
3. Functionaliteit (het object moet de functie waarvoor het is aangelegd behouden).