4.9 Globale inspectie – groot onderhoud

Om de kwaliteit van het openbaar groen ook op langere termijn optimaal te kunnen waarborgen, is het van belang inzicht te hebben in de technische staat van het openbaar groen zodat hierop actie kan worden ondernomen.

Momenteel wordt gewerkt aan een landelijke standaard voor de technische inspectie van groen (NEN-2767). In deze groenbeheersystematiek is op basis van deze ontwikkelingen alvast een voorloper van deze NEN-2767 uitgewerkt die vooralsnog als basis kan dienen voor de technische inspectie van groen.

Onderstaand is de aanpak en werkwijze voor de technische inspectie toegelicht en uitgewerkt.

Doel van de inspectie is het lokaliseren van groenvakken waar herstel de komende periode nodig is zodat een kostenberekening en planning kan worden gemaakt.
Door het uitvoeren van een technische inspectie moet een gekwantificeerd beeld ontstaan van de technische kwaliteit van het groen en de middelen die nodig zijn om een bepaalde technische kwaliteit te bereiken.

Een goed doordachte aanpak voor de uitvoering van de technische inspectie is van belang om bruikbare resultaten te genereren. De beoogde uitkomst van de inspectie is een overzicht van de maatregelen en middelen die theoretisch nodig zijn om het groen op orde te krijgen.
Voor de praktische vertaling van deze maatregelen naar de planning en uitvoering dient ter plaatse te worden beoordeeld of wellicht andere maatregelen zinvoller zijn (activiteitentoets). Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat voor een bepaald vak de maatregel “vervanging” wordt geadviseerd, terwijl de situatie ter plaatse beter gediend is met opheffen van dat vak (reconstructie van de omgeving).

Bij de technische inspectie van het groen wordt gewerkt met een gebrekenlijst (zie onderstaand tabel) Op basis van de ernst en omvang van de geconstateerde gebreken (schades) wordt bepaald of het gebrek relevant is om te worden opgenomen. Het groenvak overschrijdt in dat geval een ingrijpmaatstaf en voldoet niet meer aan de technische prestatie-eis.

De gegevensverzameling vindt toegespitst plaats. Alleen bij vakken waar daadwerkelijk een gebrek een grens overschrijdt, wordt een aantekening gemaakt. Bij vakken waar weinig of niets aan de hand is, worden geen opmerkingen geplaatst. Hierdoor kunnen de data efficiënt en in relatief korte periode worden ingewonnen.

De geconstateerde gebreken moeten kunnen worden beoordeeld op ernst van de schade/gebrek om een maatregel toe te kennen en een urgentie aan te geven. Om dit te kunnen doen, wordt bij de inspectie eveneens opgenomen: de omvang van het gebrek in procenten van het vak, of de veiligheid in geding is en wat mogelijke oorzaken kunnen zijn (opnamelijst, zie onderstaande tabel).

Nadat de inspectie gereed is, wordt door de beheerder een voorlopige beheersmaatregel voorgesteld. Keuzes die gemaakt worden, gaan over de aard van de maatregel zoals vervangen, inboeten, vervangen met gronduitwisseling, snoei of dunnen et cetera en over de omvang van de maatregel, het gehele vak aanpakken of een gedeelte (hangt af van omvang).
Omdat het beschikbare budget en de benodigde capaciteit veelal niet toereikend is, is het noodzakelijk om deze maatregelen te prioriteren. In dit geval wordt vaak risicogestuurd beheer toegepast. Dat wil zeggen: eerst maatregelen uitvoeren die absoluut noodzakelijk zijn en snel genomen moeten worden in het kader van veiligheid en duurzaamheid. Daarna kijken welke maatregel (bijv. ten behoeve van functionaliteit) uitgesteld kan worden. Hierbij speelt locatie van de desbetreffende elementen een grote rol.

Bij de technische inspectie van het groen wordt gewerkt met een gebrekenlijst. Onderstaand is hiervoor een basis gebrekenlijst voor groen opgenomen welke door de organisatie zelf kan worden aangevuld.

Vervolgens worden in het veld bij vakken die niet voldoen aan de prestatie-eis, de gebreken aangegeven. Als een gebrek is geconstateerd, moet vervolgens de aanvullende informatie met betrekking tot de omvang en eventueel de oorzaak worden geregistreerd.

Als alle gebreken zijn verzameld, vindt de volgende stap plaats: het toekennen van maatregelen. Keuzes die gemaakt worden:

• Welke maatregel bij welk gebrek. Soms zijn er meerdere gebreken geconstateerd en zal de zwaarste maatregel worden gekozen. Soms is er een oorzaak bekend die invloed heeft op de te treffen maatregel. Bijvoorbeeld: er is schade door betreding (olifantenpaden) in plantvak doordat het ontwerp niet functioneel (ontwerptechnische fout) is. In dat geval kan ervoor gekozen worden het plantvak anders in te richten.
• Met welke hoeveelheden wordt gerekend? Meestal is dat het percentage van voorkomen van het gebrek x de oppervlakte, soms betreft het alleen maar de rand langs verharding, dan wordt alleen de renovatie van de rand voorgesteld. Bij een zeer hoog percentage van het voorkomen van het gebrek wordt in veel gevallen overgegaan op een totale renovatie van het plantvak.
• Zodra maatregel en hoeveelheid bekend zijn, kan een prijs worden geraamd.