13 Middelburg
[ link ]
Figuur 20. Middelburg-centrum
Kengetallen 1999/2000
Aantal inwoners: 37.900
Type winkelgebied: hoofdwinkelgebied
m2vvo centrum: 45.500
Aantal parkeerplaatsen centrum: 2.180
Aantal inwoners: 37.900
Type winkelgebied: hoofdwinkelgebied
m2vvo centrum: 45.500
Aantal parkeerplaatsen centrum: 2.180
Middelburg (hoofdwinkelgebied)
- Autovrij maken Markt, uitbreiding betaald parkeren, invoering tariefsverhoging parkeren in binnenstad,
- opening twee parkeergarages
- Jaartal maatregel: 1995
- Aantal inwoners destijds: 37.900
| Effecten | Uitwerking | |
| Verkeer | Parkeerdruk in de binnenstad neemt af | ++ |
| Geopende parkeergarages worden veel gebruikt | ++ | |
| Parkeerdruk in de schil van de binnenstad neemt toe | – – | |
| Lokale economie | Ongeveer eenderde van de ondernemers geeft aan een afname van het aantal bezoekers en de omzet te constateren | – |
| De bezoekers geven aan Middelburg minder vaak te bezoeken | – |
13.1 Achtergrond
Middelburg is van oudsher een kern met een belangrijke regionale verzorgingsfunctie voor Walcheren. Deze verzorgingsfunctie komt tot uitdrukking in een omvangrijk en gevarieerd winkelaanbod. Dit winkelaanbod zorgt voor de aantrekking van veel verkeer. Met name tijdens drukke perioden, als veel parkeerplaatsen in het stadshart bezet zijn, hebben de verkeersstromen van en naar parkeerconcentraties in de binnenstad een negatief effect op het woon- en winkelklimaat in de binnenstad. Daarom wil de gemeente de automobiliteit in de binnenstad beperken en zo de binnenstad beter bereikbaar maken voor bezoekers. Daarbij wil men ook de verkeersveiligheid en leefbaarheid van het centrum verbeteren.
Middelburg is van oudsher een kern met een belangrijke regionale verzorgingsfunctie voor Walcheren. Deze verzorgingsfunctie komt tot uitdrukking in een omvangrijk en gevarieerd winkelaanbod. Dit winkelaanbod zorgt voor de aantrekking van veel verkeer. Met name tijdens drukke perioden, als veel parkeerplaatsen in het stadshart bezet zijn, hebben de verkeersstromen van en naar parkeerconcentraties in de binnenstad een negatief effect op het woon- en winkelklimaat in de binnenstad. Daarom wil de gemeente de automobiliteit in de binnenstad beperken en zo de binnenstad beter bereikbaar maken voor bezoekers. Daarbij wil men ook de verkeersveiligheid en leefbaarheid van het centrum verbeteren.
13.2 Maatregel
Onder de noemer ‘Sturend Parkeren’ heeft de gemeente Middelburg een maatregelenpakket doorgevoerd. Dit pakket komt erop neer dat de Markt autovrij is geworden en de bushalte van de Markt is verplaatst naar de Turfkaai. Daarnaast is het betaald parkeren in de binnenstad verder uitgebreid en zijn de tarieven van het parkeren in de straten van de binnenstad verhoogd, teneinde kortparkeren nog verder te stimuleren. Als ondersteuning van de maatregelen zijn er twee parkeergarages geopend in de omgeving van het centrum.
Onder de noemer ‘Sturend Parkeren’ heeft de gemeente Middelburg een maatregelenpakket doorgevoerd. Dit pakket komt erop neer dat de Markt autovrij is geworden en de bushalte van de Markt is verplaatst naar de Turfkaai. Daarnaast is het betaald parkeren in de binnenstad verder uitgebreid en zijn de tarieven van het parkeren in de straten van de binnenstad verhoogd, teneinde kortparkeren nog verder te stimuleren. Als ondersteuning van de maatregelen zijn er twee parkeergarages geopend in de omgeving van het centrum.
13.3 Effecten
13.3.1 Verkeerseffecten
Feitelijke waarnemingen
De parkeerdruk in de binnenstad neemt af. In de evaluatie van het parkeerbeleid is de mensen gevraagd waar ze hun auto nu parkeren. Van de ondervraagden heeft 16% zijn auto de laatste keer geparkeerd in parkeergarage Geere. Deze parkeerlocatie heeft daarmee het hoogste percentage en wordt dus het meeste gebruikt. Naast parkeergarage Geere worden ook het Walplein en parkeerterrein Maxis veel gebruikt. Verder valt waar te nemen dat, door het strengere parkeerbeleid, het parkeerprobleem zich meer verplaatst van de binnenstad naar de schil van de binnenstad. Bezoekers parkeren de auto op de gratis parkeerplaatsen die eigenlijk bestemd zijn voor de bewoners van de betreffende woonstraten.
Feitelijke waarnemingen
De parkeerdruk in de binnenstad neemt af. In de evaluatie van het parkeerbeleid is de mensen gevraagd waar ze hun auto nu parkeren. Van de ondervraagden heeft 16% zijn auto de laatste keer geparkeerd in parkeergarage Geere. Deze parkeerlocatie heeft daarmee het hoogste percentage en wordt dus het meeste gebruikt. Naast parkeergarage Geere worden ook het Walplein en parkeerterrein Maxis veel gebruikt. Verder valt waar te nemen dat, door het strengere parkeerbeleid, het parkeerprobleem zich meer verplaatst van de binnenstad naar de schil van de binnenstad. Bezoekers parkeren de auto op de gratis parkeerplaatsen die eigenlijk bestemd zijn voor de bewoners van de betreffende woonstraten.
Meningen en oordelen
In een bezoekersenquête is gevraagd wat er in Middelburg nog kan verbeteren (meerdere antwoorden mogelijk). Hierin geeft 38% aan dat het onderdeel parkeren/bereikbaarheid in Middelburg beter kan. Toch geeft 46% van de ondervraagden aan dat men de parkeergelegenheid goed/voldoende vindt; 30% vindt de parkeergelegenheid slecht/onvoldoende. De meningen over parkeren lopen dus nogal uiteen. Ook de mening over de autovrije Markt is nogal verdeeld. Bijna de helft vindt het geen positieve ontwikkeling, maar daarentegen vindt 40% het wél een positieve zaak. Als gevraagd wordt waarom mensen positief zijn over het autovrij maken van de Markt komt naar voren dat ze de binnenstad rustiger, veiliger en gezelliger vinden. Negatieve opmerkingen over de autovrije Markt gaan over het feit dat het een kale vlakte is geworden, dat men ver moet lopen en dat het niveau van parkeren en bereikbaarheid achteruit is gegaan.
In een bezoekersenquête is gevraagd wat er in Middelburg nog kan verbeteren (meerdere antwoorden mogelijk). Hierin geeft 38% aan dat het onderdeel parkeren/bereikbaarheid in Middelburg beter kan. Toch geeft 46% van de ondervraagden aan dat men de parkeergelegenheid goed/voldoende vindt; 30% vindt de parkeergelegenheid slecht/onvoldoende. De meningen over parkeren lopen dus nogal uiteen. Ook de mening over de autovrije Markt is nogal verdeeld. Bijna de helft vindt het geen positieve ontwikkeling, maar daarentegen vindt 40% het wél een positieve zaak. Als gevraagd wordt waarom mensen positief zijn over het autovrij maken van de Markt komt naar voren dat ze de binnenstad rustiger, veiliger en gezelliger vinden. Negatieve opmerkingen over de autovrije Markt gaan over het feit dat het een kale vlakte is geworden, dat men ver moet lopen en dat het niveau van parkeren en bereikbaarheid achteruit is gegaan.
13.3.2 Effecten op de lokale economie
Feitelijke waarnemingen
Uit een enquête blijkt dat 63% van de ondernemers volgens eigen opgave evenveel bezoekers heeft overgehouden aan de maatregelen. Eenzelfde percentage van 63% geeft aan een gelijke omzet te behalen als vóór het invoeren van de maatregelen. Van de ondernemers heeft 35% minder bezoekers gekregen en 28% haalt minder omzet dan voor invoering van het sturende parkeerbeleid. Bij de tweede evaluatie is het percentage ondernemers met een negatieve invloed op de omzet toegenomen tot 35%. Het percentage dat aangeeft minder bezoekers te krijgen dan vóór invoering van de maatregelen, is ongeveer gelijk gebleven. Consumenten geven aan eerder minder vaak (17%) dan vaker (3%) naar Middelburg te gaan als gevolg van de veranderingen. Het overgrote deel blijft echter even vaak komen.
Feitelijke waarnemingen
Uit een enquête blijkt dat 63% van de ondernemers volgens eigen opgave evenveel bezoekers heeft overgehouden aan de maatregelen. Eenzelfde percentage van 63% geeft aan een gelijke omzet te behalen als vóór het invoeren van de maatregelen. Van de ondernemers heeft 35% minder bezoekers gekregen en 28% haalt minder omzet dan voor invoering van het sturende parkeerbeleid. Bij de tweede evaluatie is het percentage ondernemers met een negatieve invloed op de omzet toegenomen tot 35%. Het percentage dat aangeeft minder bezoekers te krijgen dan vóór invoering van de maatregelen, is ongeveer gelijk gebleven. Consumenten geven aan eerder minder vaak (17%) dan vaker (3%) naar Middelburg te gaan als gevolg van de veranderingen. Het overgrote deel blijft echter even vaak komen.
Meningen en oordelen
De meningen van bezoekers over de invoering van de parkeermaatregelen lopen uiteen. Van de bezoekers is 36% positief en 40% negatief. Van de bezoekers die positief zijn over de invoering van de parkeermaatregelen, wordt door 51% als reden genoemd dat het winkelen veel veiliger en rustiger is. Van de bezoekers die negatief zijn over de invoering van de parkeermaatregelen, noemt 42% het verder lopen als reden. Ondernemers zijn een stuk negatiever over de invoering van de parkeermaatregelen. Van de ondernemers is 64% negatief en 21% positief.
De meningen van bezoekers over de invoering van de parkeermaatregelen lopen uiteen. Van de bezoekers is 36% positief en 40% negatief. Van de bezoekers die positief zijn over de invoering van de parkeermaatregelen, wordt door 51% als reden genoemd dat het winkelen veel veiliger en rustiger is. Van de bezoekers die negatief zijn over de invoering van de parkeermaatregelen, noemt 42% het verder lopen als reden. Ondernemers zijn een stuk negatiever over de invoering van de parkeermaatregelen. Van de ondernemers is 64% negatief en 21% positief.
13.4 Relaties met regionale en stedelijke studies
13.4.1 Relatie met regionale studies
Het Parkeerbelevingsonderzoek Zuid-Limburg (D&P) stelt dat de invoering van betaald parkeren of de verhoging van de parkeertarieven nauwelijks leidt tot een wijziging van de koopstromen. In Middelburg is ook te constateren dat, ondanks het feit dat er ‘Sturend Parkeren’ is ingevoerd, de koopstromen niet veel wijzigen. Alleen de parkeerdruk vertoont verschuivingen.
Uit de studie in Noord-Brabant naar de effecten van parkeerbeleid blijkt dat sturend parkeerbeleid leidt tot onbedoelde verschuivingen in koopstromen. In Middelburg zijn verschuivingen in de koopstromen niet opgetreden. Mogelijk is dit het gevolg van het feit dat Middelburg in de regio het grootste winkelaanbod heeft en er dus weinig concurrerende aankoopplaatsen zijn waar de kooporiëntatie naartoe zou moeten gaan.
Het Parkeerbelevingsonderzoek Zuid-Limburg (D&P) stelt dat de invoering van betaald parkeren of de verhoging van de parkeertarieven nauwelijks leidt tot een wijziging van de koopstromen. In Middelburg is ook te constateren dat, ondanks het feit dat er ‘Sturend Parkeren’ is ingevoerd, de koopstromen niet veel wijzigen. Alleen de parkeerdruk vertoont verschuivingen.
Uit de studie in Noord-Brabant naar de effecten van parkeerbeleid blijkt dat sturend parkeerbeleid leidt tot onbedoelde verschuivingen in koopstromen. In Middelburg zijn verschuivingen in de koopstromen niet opgetreden. Mogelijk is dit het gevolg van het feit dat Middelburg in de regio het grootste winkelaanbod heeft en er dus weinig concurrerende aankoopplaatsen zijn waar de kooporiëntatie naartoe zou moeten gaan.
13.5 Parkeren als concurrentiefactor
Middelburg heeft als grootste plaats in Zeeland een belangrijke regiofunctie. Goes en Vlissingen zijn de enige concurrenten, maar Middelburg heeft een groter winkelaanbod dan deze steden. Uit een onderzoek onder consumenten in Walcheren komt naar voren dat ruim een kwart van de bezoekers het winkelaanbod in Middelburg als aantrekkelijker beoordeeld dan in de overige Zeeuwse steden. Van de bezoekers vindt 18% het aanbod in Middelburg minder aantrekkelijk. Daarbij is ook gevraagd naar de mening over de parkeertarieven en parkeervoorzieningen in de Zeeuwse steden. Twee- derde is van mening dat de parkeertarieven in de grote Zeeuwse steden vergelijkbaar zijn en 58% van de ondervraagden beoordeelt de parkeervoorzieningen in Middelburg even goed als in de andere Zeeuwse steden.
Middelburg heeft dus weinig concurrentie van andere aankoopplaatsen en parkeren speelt geen significante rol als concurrentiefactor.
Middelburg heeft als grootste plaats in Zeeland een belangrijke regiofunctie. Goes en Vlissingen zijn de enige concurrenten, maar Middelburg heeft een groter winkelaanbod dan deze steden. Uit een onderzoek onder consumenten in Walcheren komt naar voren dat ruim een kwart van de bezoekers het winkelaanbod in Middelburg als aantrekkelijker beoordeeld dan in de overige Zeeuwse steden. Van de bezoekers vindt 18% het aanbod in Middelburg minder aantrekkelijk. Daarbij is ook gevraagd naar de mening over de parkeertarieven en parkeervoorzieningen in de Zeeuwse steden. Twee- derde is van mening dat de parkeertarieven in de grote Zeeuwse steden vergelijkbaar zijn en 58% van de ondervraagden beoordeelt de parkeervoorzieningen in Middelburg even goed als in de andere Zeeuwse steden.
Middelburg heeft dus weinig concurrentie van andere aankoopplaatsen en parkeren speelt geen significante rol als concurrentiefactor.
13.6 Klassieke discussiepunten rondom de invoering van parkeermaatregelen
13.6.1 Ondernemers
Slechts 19% vindt de autovrije Markt aantrekkelijk voor het winkelende publiek.
Betaald parkeren wordt door 13% gewaardeerd en 9% vindt het verplaatsen van de bushalte aantrekkelijk voor het winkelende publiek. Volgens 71% van de ondernemers wordt laden en lossen moeilijker door het nieuwe parkeerbeleid.
Slechts 19% vindt de autovrije Markt aantrekkelijk voor het winkelende publiek.
Betaald parkeren wordt door 13% gewaardeerd en 9% vindt het verplaatsen van de bushalte aantrekkelijk voor het winkelende publiek. Volgens 71% van de ondernemers wordt laden en lossen moeilijker door het nieuwe parkeerbeleid.
13.6.2 Bewoners
Van de bewoners van het gebied rondom de binnenstad geeft 63% aan dat er vaak niet of nooit voldoende parkeerplaatsen zijn, terwijl 24% van mening is dat er altijd of meestal wel voldoende plaatsen zijn. De parkeervoorzieningen in de binnenstad worden door 28% positief beoordeeld en door 53% negatief. De belangrijkste negatieve opmerking is dat het aantal parkeerplaatsen, met name voor bezoekers, niet verbeterd is. De meerderheid vindt het ook negatief dat het parkeerprobleem zich lijkt te verplaatsen naar de omliggende straten van het centrum. Over het algemeen zijn de bewoners nogal verdeeld over het effect van het autoluwe beleid: 48% vindt de stad gezelliger geworden door het gevoerde beleid, 44% is het hier niet mee eens.
Van de bewoners van het gebied rondom de binnenstad geeft 63% aan dat er vaak niet of nooit voldoende parkeerplaatsen zijn, terwijl 24% van mening is dat er altijd of meestal wel voldoende plaatsen zijn. De parkeervoorzieningen in de binnenstad worden door 28% positief beoordeeld en door 53% negatief. De belangrijkste negatieve opmerking is dat het aantal parkeerplaatsen, met name voor bezoekers, niet verbeterd is. De meerderheid vindt het ook negatief dat het parkeerprobleem zich lijkt te verplaatsen naar de omliggende straten van het centrum. Over het algemeen zijn de bewoners nogal verdeeld over het effect van het autoluwe beleid: 48% vindt de stad gezelliger geworden door het gevoerde beleid, 44% is het hier niet mee eens.
13.6.3 Gemeente
De gemeente wil met het beleid het centrum leefbaarder en aantrekkelijker maken en vooral inrichten voor kortparkeerders. De gemeente blijft na de evaluatie achter het Beleidsplan Sturend Parkeren staan en ziet geen
aanleiding om het beleid ingrijpend te wijzigen. De gemeente ziet echter in dat in de omgeving van het centrum de parkeerdruk te veel toeneemt en wil daarom het gebied, waarin parkeren uitsluitend voor vergunninghouders geldt, uitbreiden.
De gemeente wil met het beleid het centrum leefbaarder en aantrekkelijker maken en vooral inrichten voor kortparkeerders. De gemeente blijft na de evaluatie achter het Beleidsplan Sturend Parkeren staan en ziet geen
aanleiding om het beleid ingrijpend te wijzigen. De gemeente ziet echter in dat in de omgeving van het centrum de parkeerdruk te veel toeneemt en wil daarom het gebied, waarin parkeren uitsluitend voor vergunninghouders geldt, uitbreiden.
13.7 Algemene conclusies en aanbevelingen voor de toekomst
De effecten van de invoering van het Beleidsplan Sturend Parkeren bestaan uit het verminderen van de parkeerdruk in het centrumgebied, een van de primaire doelen van de gemeente. Een tweede effect van het beleid is echter dat de parkeerdruk in de omliggende straten van het centrum toeneemt en dat de parkeerplaatsen die eigenlijk bestemd zijn voor bewoners van die straten ingenomen worden door langparkeerders die het centrum als bestemming hebben. Daarnaast geven enkele ondernemers aan als gevolg van het ‘Sturend Parkeren’ een daling waar te nemen in de omzet en het aantal bezoekers. Bezoekers geven ook aan dat hun bezoekfrequentie vermindert. Ondanks de enigszins negatieve effecten op de lokale economie heeft Middelburg nog altijd een sterke positie in de regio en speelt het parkeerbeleid slechts een ondergeschikte rol als concurrentiefactor. De gemeente ziet wel in dat de parkeerdruk in de omliggende woonstraten van het centrum aangepakt moet worden en wil dit doen door het gebied van vergunningparkeren uit te breiden.
De effecten van de invoering van het Beleidsplan Sturend Parkeren bestaan uit het verminderen van de parkeerdruk in het centrumgebied, een van de primaire doelen van de gemeente. Een tweede effect van het beleid is echter dat de parkeerdruk in de omliggende straten van het centrum toeneemt en dat de parkeerplaatsen die eigenlijk bestemd zijn voor bewoners van die straten ingenomen worden door langparkeerders die het centrum als bestemming hebben. Daarnaast geven enkele ondernemers aan als gevolg van het ‘Sturend Parkeren’ een daling waar te nemen in de omzet en het aantal bezoekers. Bezoekers geven ook aan dat hun bezoekfrequentie vermindert. Ondanks de enigszins negatieve effecten op de lokale economie heeft Middelburg nog altijd een sterke positie in de regio en speelt het parkeerbeleid slechts een ondergeschikte rol als concurrentiefactor. De gemeente ziet wel in dat de parkeerdruk in de omliggende woonstraten van het centrum aangepakt moet worden en wil dit doen door het gebied van vergunningparkeren uit te breiden.
| Bronvermelding Middelburg |
|