iVRI - Intelligente verkeersregelinstallatie
In Nederland is publiek en privaat en zoveel mogelijk volgens internationale standaarden een nieuwe generatie intelligente verkeersregelinstallaties (iVRI’s) ontwikkeld. Er is communicatie tussen weggebruikers en de infrastructuur en de mogelijkheden voor het toepassen van nieuwe typen regelingen zijn vergroot. iVRI’s weten eerder en gedetailleerder hoeveel auto’s, bussen, en fietsers op hen afkomen en waar ze zich bevinden. Hierdoor is het mogelijk om de verkeersstromen beter op elkaar af te stemmen en bepaalde doelgroepen, zoals fietsers, vrachtverkeer, hulpdiensten of openbaar vervoer, meer prioriteit te geven. Tevens kan een iVRI communiceren met weggebruikers over de regeling zelf, maar bijvoorbeeld ook over een eventuele aanvraag voor prioriteit van hulpdiensten of openbaar vervoer. Een iVRI kan er ook voor zorgen dat een vrachtwagen of een heel peloton vrachtwagens in één keer door groen kan, zonder te stoppen. Daarmee kan er bespaard worden op brandstof, uitstoot en tijd voor de betreffende doelgroep.
Marktpartijen en overheden werken samen aan de technische oplossing van de iVRI. De kast op straat, de hardware, is losgekoppeld van de regeling zelf, de ITS Applicatie. Deze verschillende onderdelen kunnen door separate partijen worden geleverd.
Dataketen
[ link ]
Figuur iVRI-1. Dataketen
De iVRI is onderdeel van een open ecosysteem voor nieuwe informatiediensten, ook aangeduid als C-ITS diensten. Dienstverleners kunnen aan hun mobiele gebruikers locatie gebaseerde diensten aanbieden die assisteren in de rijtaken op en nabij kruispunten met iVRI’s. De groep gebruikers wordt aangeduid met ‘connected’ weggebruikers. Zij zijn voorzien van voertuigapparatuur of een smart device dat lokaal op het kruispunt of via het mobiele datanetwerk verbinding heeft met een dienstenplatform, voor bijvoorbeeld een navigatie app. De dienstverlener maakt gebruik van UDAP om berichten van zijn platform te routeren van en naar hun connected weggebruikers nabij iVRI’s. De afwikkeling van C-ITS diensten voor gebruik nabij iVRI’s wordt landelijk afgestemd met wegbeheerders in gebruikerstoepassingen of zogenaamde Use Cases. Kern van de iVRI en haar plaats in de keten is dat er data in open en gestandaardiseerde formaten wordt uitgewisseld met aanbieders van informatiediensten voor weggebruikers. Data is de grondstof voor nieuwe en innovatieve Use Cases op en rond geregelde kruispunten.
Technisch overzicht
In de basis is de iVRI een samengesteld systeem dat het verkeer op een kruispunt (dynamisch) regelt. De iVRI is een platform voor bestaande en nieuwe kruispunten en netwerkregelingen met voorzieningen voor connected mobiliteitsdiensten. Het platform bestaat uit componenten zoals afgebeeld in de figuur. Ze zijn uitwisselbaar, communiceren volgens landelijk vastgestelde open koppelvlakken en herbergen elk specifieke functies.
[ link ]
Figuur iVRI-2. iVRI-componenten en hun samenhang
iVRI Componenten
De TLC Faciliteit zorgt voor de interactie met de signaalgevers, detectoren en andere wegkant gebonden perifere apparatuur en is eindverantwoordelijk voor het veilig aansturen van de verkeerslichten. De TLC Faciliteit bevindt zich altijd in een kast op of nabij het kruispunt.
Voor het regelen van het verkeer en het uitvoeren van de diensten (Use Cases) is de ITS Applicatie verantwoordelijk. Dit deel van de iVRI bepaalt de volgorde en de duur van de groenfasen om zo alle weggebruikers over de conflictvlakken te leiden. De ITS Applicatie is geïsoleerd van de TLC Faciliteit en maakt altijd gebruik van het koppelvlak TLC-FI. Steeds meer betreft de ITS Applicatie niet één kruispunt maar meerdere aaneengesloten of verkeerskundig samenhangende kruispunten met iVRI’s. Er is dan sprake van een netwerkregeling.
De RIS Faciliteit zorgt ervoor dat de iVRI kruispunt-specifiek kan interacteren met connected weggebruikers. Over het tweede landelijk vastgesteld koppelvlak, RIS-FI, wordt de ITS Applicatie voorzien van posities en modaliteit gerelateerde informatie van connected weggebruikers op en nabij het kruispunt. De RIS Faciliteit heeft een gedigitaliseerde presentatie van de kruispunttopologie nodig om de weggebruikers te kunnen positioneren ten behoeve van de ITS Applicatie. Een positie wordt uitgedrukt in rijstrook en afstand tot de stopstreep. De topologie van een iVRI geregeld kruispunt, met eventueel meerdere kruisingsvlakken, wordt gedefinieerd in een kruispunt specifiek ITF-bestand en dient als basis voor de positionering.
De ITS Applicatie op haar beurt voorziet de RIS Faciliteit van informatie over de voorspelde en actuele lichtbeelden en redenen van wachttijden. De tweeweg-communicatie met weggebruikers kan rechtstreeks plaatsvinden tussen een lokaal baken en voertuigen met een daartoe geschikte on-board unit, maar ook over het mobiele Internet naar smartphones of boordcomputers met een geschikte app. In het eerste geval wordt gebruik gemaakt van lokale WiFi-p transponders aan de iVRI en voertuigen. In het laatste geval zorgt het UDAP voor de real-time routering en uitwisseling van standaard berichten tussen de betreffende RIS Faciliteit en de dienstverleners van de connected weggebruikers nabij het betreffende kruispunt.
Als alle drie iVRI componenten in combinatie actief zijn en Use Cases realiseren met ook een actieve verbinding naar en registratie in UDAP is er sprake van een iVRI. De iVRI is een gecertificeerd geheel van drie gecertificeerde componenten. De iVRI is een onderdeel van een gecertificeerde keten voor locatie-gebaseerde informatiediensten voor connected weggebruikers.