Verkeersmanagement
Bij bijna alle evenementen is wel enige vorm van verkeersmanagement nodig. De wegen rond een evenementenlocatie en de bijbehorende parkeerterreinen zijn over het algemeen niet berekend op de grote hoeveelheid extra verkeer. Als er niet over nagedacht wordt hoe dit in goede banen te leiden, is er een groot risico op onveilige situaties en lange files (waardoor bezoekers wellicht het evenement te laat of helemaal niet bereiken). De verkeersmanagementmaatregelen dienen om het met het evenement samenhangende verkeer zo vlot en veilig mogelijk te geleiden over de beschikbare wegen. Daarbij gaat het in eerste instantie om de bezoekers maar het kan ook gaan om de aan en afvoer van de voor het evenement benodigde materialen. Ook het managen van het reguliere verkeer kan aan de orde zijn, omdat dat hinder kan ondervinden van het evenementenverkeer. Verkeersmanagement bij evenementen dient in principe alle verkeersstromen te omvatten, dus naast auto ook fiets, openbaar vervoer en loopstromen. Ook de beschikbare of tijdelijk te creëren parkeerlocaties en bereikbaarheid daarvan spelen een belangrijke rol in de keuze van maatregelen op het gebied van verkeersmanagement, mogelijk in combinatie met routes voor pendelbussen tussen de parkeerterreinen en de evenementenlocatie. In deze paragraaf komen de maatregelen aan bod die mogelijk zijn om de verkeersstromen zo goed mogelijk te regelen.
Organisatie van verkeersmanagement
Zoals alle vormen van management vergt verkeersmanagement een bepaalde vorm van actief ingrijpen. De grote vraag is wie dat dan doet. Dit is niet voor alle situaties duidelijk. De organisator is verantwoordelijk voor de goede gang van zaken rond zijn evenement. De wegen zelf vallen onder verantwoording van de betrokken wegbeheerders. De wegbeheerder heeft een toetsende en faciliterende rol (vaak is een verkeerscentrale betrokken). Als het gaat om gevaarlijke situaties en calamiteiten is de politie verantwoordelijk. Al deze drie partijen zullen bij verkeersmanagement samen moeten werken en daarbij de onderlinge verhoudingen moeten vastleggen (wie is waarvoor verantwoordelijk en wie is eindverantwoordelijk?). Meer hierover in hoofdstuk 2.5.
Afhankelijk van het type en de omvang van de maatregelen dient een professionele organisatie te worden ingeschakeld die de maatregelen treft en coördineert. De kosten kunnen per evenement sterk verschillen en hangen af van de locatie, de grootte van het evenement en de verwachte vervoerswijzen van de bezoekers.
Routering van het autoverkeer
De routes die de automobilisten nemen op weg naar de parkeerlocatie(s) is van grote invloed op de kans op files. De routering dient daarom vooraf te worden bepaald. Daarbij is van belang om inzicht te hebben in het aantal bezoekers per vervoerswijze, de herkomst van de bezoekers en de mogelijke piekbelasting van het wegennet. Dit wordt gedaan door middel van het uivoeren van een mobiliteitsanalyse (zie hoofdstuk 2.2).
Op basis van het resultaat van de mobiliteitsanalyse kan bepaald worden waar het verkeer zal gaan rijden als er geen maatregelen genomen worden. Geconcludeerd moet worden waar zich knelpunten zullen voordoen in de verkeersafwikkeling, waarbij onder meer gekeken moet worden naar de reguliere verkeersbelasting en de kwetsbaarheid van gebieden (zoals woonwijken). Uit de analyse kan blijken dat er geen probleem is; in dat geval zijn maatregelen niet noodzakelijk. Als echter blijkt dat op bepaalde plekken een probleem ontstaat, is het van belang maatregelen te nemen om dit te voorkomen door bijvoorbeeld grote stromen te ontvlechten en slimme keuzes te maken in het plaatsen van wegafsluitingen en omleidingsroutes.
De volgende stap in het proces is het bepalen van de gewenste routering van de verkeersstromen en de bijbehorende maatregelen. Bekeken moet worden welke mogelijkheden er zijn om het verkeer dat de problemen veroorzaakt zo op te vangen dat het probleem verholpen wordt. Het is hierbij van belang onderscheid te maken in de stromen van het reguliere verkeer en de stromen van het evenementenverkeer.
Bij het vastleggen van de gewenste routes voor het autoverkeer moet allereerst aandacht worden besteed aan de gewenste routes voor vervoermiddelen die men prioriteit wil geven, zoals fiets en openbaar vervoer. Dit kan bijvoorbeeld door voor het openbaar vervoer een aparte, vrije aanrijroute te reserveren en de auto op afstand te laten parkeren.
Voorbeeld
Een goed voorbeeld van deze aanpak is het loopevenement in Egmond aan Zee. Vanaf de P+R-locaties rond Alkmaar en vanaf de stations reden een aantal jaren tijdens het evenement pendelbussen via vrijgemaakte routes naar Egmond, dat voor andere voertuigen is afgesloten vanaf de toeleidende weg naar de startlocatie.
Communicatie en verkeersmaatregelen
Het is van belang om de route zo goed mogelijk kenbaar te maken aan gebruikers. Enerzijds voorafgaand aan het evenement door informatie over de bereikbaarheid via een website of app.
Daarnaast fysiek door de route met bebording, afzettingen, DRIP’s en verkeersregelaars duidelijk te maken aan gebruikers. Daarbij dient rekening te worden gehouden met de bereikbaarheid van bestemmingen voor reguliere gebruikers. De verkeersmaatregelen waarmee het gebruik van de gewenste routes kan worden beïnvloed, zijn weergegeven in hoofdstuk 3.3.
Daarnaast fysiek door de route met bebording, afzettingen, DRIP’s en verkeersregelaars duidelijk te maken aan gebruikers. Daarbij dient rekening te worden gehouden met de bereikbaarheid van bestemmingen voor reguliere gebruikers. De verkeersmaatregelen waarmee het gebruik van de gewenste routes kan worden beïnvloed, zijn weergegeven in hoofdstuk 3.3.
Gebruik regelscenario’s bij routes
Bij grote evenementen in gebieden met veel verkeerslichten en andere dynamische verkeersmaatregelen, wordt vaak gebruikgemaakt van zogenoemde regelscenario’s. De regelscenario’s bestaan uit een vooraf vastgestelde set van maatregelen die wordt geactiveerd bij van tevoren afgesproken situaties. Veelgebruikt is de maatregel om een (vaak op afstand aangestuurde) verkeerslichtenregeling tijdelijk te veranderen. Daarmee kan bijvoorbeeld een richting die belangrijk is voor het evenement, tijdelijk langer groen krijgen om een gewenste route te faciliteren of juist minder lang groen om het gebruik van een route te ontmoedigen.
Voor verdere kennis over regelscenario’s wordt verwezen naar CROW-publicatie 290: Handboek verkeersmanagement, module Regelscenario’s. Van belang is ook de toenemende toepassing van de zogenoemde Regelaanpak. Meer hierover in de module Regelaanpak.
Inzet van verkeersregelaars
Bij het bepalen van de route dient rekening te worden gehouden met de verkeersveiligheid bij conflictsituaties, zoals wanneer de aanrijroute een drukke langzaam verkeersverbinding kruist. In deze gevallen dienen passende maatregelen te worden getroffen, zoals de inzet van verkeersregelaars. Daar waar de route eindigt bij de toerit van een parkeerterrein, vergt dit extra aandacht. Om het parkeerterrein op te kunnen en geen congestie te veroorzaken, is vaak de inzet van verkeersregelaars noodzakelijk. Meer over de inzet van verkeersregelaars zie paragraaf 3.3.3.
Overig verkeersmanagement
Andere modaliteiten
Verkeersmanagement bij evenementen beperkt zich niet tot autoverkeer. Ook pendelbussen, touringcars, kiss en ride-plekken, fietsverkeer of voetgangersstromen kunnen management vergen om problemen te voorkomen. Voor een coördinatie tussen de verschillende activiteiten zijn al deze coördinerende acties idealiter in één centrale ondergebracht.
Calamiteitenroutes
Verkeersmanagement dient er in ieder geval voor te zorgen dat de calamiteitenroutes van en naar het evenement vrij blijven. Het autoverkeer van bezoekers of andere verkeersstromen rond het evenement zal nooit over deze routes gestuurd mogen worden en ook ander verkeer dient zo veel mogelijk te worden geweerd. Zie verder paragraaf 3.3.3.
De aan- en afvoer van goederen
Nog voor het evenement echt gaat beginnen, is er vaak al veel te doen op een evenemententerrein. De omgeving van een terrein is niet per definitie geschikt voor de voertuigen die hierbij betrokken zijn. Het is dus belangrijk van tevoren na te denken over de routes voor de aanvoer van de goederen. Vrachtwagens die de goederen aanvoeren, hebben uiteraard voldoende ruimte nodig om doorheen te rijden, maar ook om te kunnen parkeren zonder het overige verkeer tot last te zijn. Bovendien moet er een voldoende dragende ondergrond aanwezig zijn om de zware vrachtwagens te kunnen dragen. Door vooraf de omgeving van het evenement goed te onderzoeken op breedte, hoogte en draagkracht van de ondergrond, kunnen onverwachte vertragingen en gevaarlijke situaties voorkomen worden.
De inzet van drones
Het commercieel gebruik van drones is de afgelopen jaren fors in opmars. Drones zijn op afstand bestuurde onbemande luchtvaartuigen. Maar drones zijn in Nederland nog maar op zeer beperkte schaal ingezet rondom evenementen. In 2015 is er voor het eerst geëxperimenteerd met deze techniek bij het monitoren van verkeersstromen. RWS heeft drones getest bij het evenement Concert at Sea (Brouwersdam Zeeland). Dit evenement gaat al meerdere jaren gepaard met files op de aan- en afvoerwegen. RWS beschikt op die wegen niet over camera’s om de verkeersstromen te monitoren. Drones bieden hier een uitgelezen kans om verkeersmanagement te ondersteunen en zo filevorming te beperken. De eerste ervaringen van dit experiment bleken positief. De camerabeelden van de drones werden via een internetverbinding verstuurd naar de verkeerscentrale. Op basis van die beelden hebben wegverkeersleiders weginspecteurs aangestuurd, wegen afgekruist en omleidingen ingezet. De drones hebben bijgedragen aan het beperken van filevorming, het sneller oplossen van incidenten en het bieden van actuelere verkeersinformatie.
Drones kunnen in potentie ook een meerwaarde bieden op het gebied van Crowd monitoring. Verschillende partijen hebben de ambitie om drones voor dit doel in te zetten. Zo heeft de politie aangegeven nog in 2016 drones te gaan gebruiken bij het toezicht van grote mensenmassa’s. Drones kunnen hier helpen om inzicht te krijgen in de drukte op verschillende locaties en de looproutes van het publiek. Het kan mogelijk een alternatief vormen voor de kostbare politiehelikopter.
Regels voor gebruik drones
De overheid heeft regels opgesteld voor het gebruik van drones. Deze regels beperken de mogelijkheden rondom het gebruik bij evenementen. Zie voor meer informatie over de regels [ link ] .
De overheid heeft regels opgesteld voor het gebruik van drones. Deze regels beperken de mogelijkheden rondom het gebruik bij evenementen. Zie voor meer informatie over de regels [ link ] .