Bepaal de aard en duur van de werkzaamheden
De aard en duur van de werkzaamheden zijn van invloed op de keuze van de afzettingsvorm en afgeleide verkeersmaatregelen.
De afzettingsvormen zijn:
- afzettingen (worden tijdens de werkzaamheden niet verplaatst);
- rijdende afzettingen (kunnen tijdens de werkzaamheden (langzaam) worden verplaatst).
Aard van de werkzaamheden
Onderscheid wordt gemaakt in statische en dynamische werkzaamheden. Bij statische werkzaamheden wordt gewerkt op een vaste plek, waarbij de afzetting niet wordt verplaatst. Bij dynamische werkzaamheden wordt rijdend of op een reeks van plekken gewerkt, waarbij de afzetting zich continu verplaatst in de richting van de verkeersstroom. Statische werkzaamheden kunnen lang duren; dynamische werkzaamheden zijn nooit langdurig. Als dynamische werkzaamheden langer duren dan een dag (of nacht), wordt de afzetting aan het eind van elke werkperiode verwijderd en voor de volgende werkperiode weer op de weg gezet.
Voor statische werkzaamheden worden stationaire afzettingen toegepast. Ook bij kortdurende statische werkzaamheden worden stationaire afzettingen gebruikt. Alleen wanneer de statische werkzaamheden op de vluchtstrook buiten 1,10 meter vanaf kantstreep plaatsvinden en van zeer korte duur zijn, kan met een rijdende afzetting worden volstaan. Dit worden ‘Stop & Go-werkzaamheden’ genoemd, zie kader. Stop & Go-werkzaamheden op de vluchtstrook buiten
1,10 meter vanaf de kantstreep Stop & Go-werkzaamheden betreft statische werkzaamheden op de vluchtstrook buiten 1,10 meter vanaf de kantstreep waarbij de wegwerker slechts kort het werkvoertuig hoeft te verlaten. Bij deze werkzaamheden levert het plaatsen en verwijderen van de statische vluchtstrookafzetting met vijf verkeerskegels (zie figuur 141 in 'Standaardmaatregelen op autosnelwegen' [20]) een groter veiligheidsrisico dan de uitvoering van de werkactiviteit zelf. Stop & Go-werkzaamheden mogen daarom worden uitgevoerd met een rijdende afzetting bestaande uit een opvallend werkvoertuig op de vluchtstrook die buiten 1,10 meter vanaf de kantstreep staat (zie figuur 430 in 'Standaardmaatregelen op autosnelwegen' [20]). Voorbeelden hiervan zijn het oppakken van afgevallen lading, het sluiten van de deur van een systeemkast, het ophalen van een vuilniszak of het omklappen van een verkeersbord.
Voor dynamische werkzaamheden worden rijdende afzettingen gebruikt. Bij deze werkzaamheden volgt de rijdende afzetting het werk met dezelfde snelheid. Er kunnen zich echter situaties voordoen waarin een rijdende afzetting niet voldoende waarborgen biedt voor de veiligheid van de wegwerker of weggebruiker; er is dan ook voor dynamische werkzaamheden een stationaire afzetting nodig.
Voorbeelden van statische en dynamische werkzaamheden staan in tabel 2.2 weergegeven.
Tabel 2-2. Voorbeelden van werkzaamheden die onder de categorie statisch of dynamisch vallen.
| Statische werkzaamheden | Dynamische werkzaamheden |
| Controle portalen | Maaien bermen |
| Werkzaamheden in kasten | Paaltjes (in de berm) wassen |
| Grote borden plaatsen | Papier prikken |
| Onderhoud vluchtstrook en berm | Maaien rondom paaltjes |
| Onderhoud geleiderail | Omleidingsborden plaatsen |
| Onderhoud verlichting | Kleine borden (op één paal) plaatsen |
| Kolken reinigen |
Duur van de werkzaamheden
De duur van de werkzaamheden bestaat uit de tijd die nodig is voor de werkzaamheden en de tijd die nodig is voor het plaatsen en verwijderen van de afzetting en het eventueel in- en uitschakelen van de rijstrooksignalering. Dit is van belang voor het tijdig vrijgeven van de rijbaan gedurende de spitsperioden.
Om de toe te passen afzettingsvorm (stationair of rijdend) en de benodigde verkeersmaatregelen te bepalen, worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:
- In principe worden alle werkzaamheden met stationaire verkeersmaatregelen beveiligd, omdat hiermee het veiligheidsniveau, zowel voor de wegwerker als voor de weggebruiker, het hoogst blijft. De gesloten afzetting levert daarbij het hoogste veiligheidsniveau;
- Vanwege risico’s, tijd en kosten die gemoeid zijn met het plaatsen en verwijderen van een gesloten afzetting, mag bij verkeersmaatregelen korter dan 2 weken een open afzetting worden toegepast. Dit geldt niet in het geval van een scheiding tussen rijrichtingen;
- Vanwege de extra risico’s bij het plaatsen en verwijderen van een open afzetting kan bij dynamische werkzaamheden waarbij voertuigen/wegwerkers niet langer dan 30 minuten op dezelfde plek actief zijn, een rijdende afzetting worden ingezet. Het hogere veiligheidsniveau van de open afzetting weegt in dat geval niet op tegen de extra veiligheidsrisico’s bij het plaatsen en verwijderen van de open afzetting. Met plek wordt de plaats bedoeld waar de werkactiviteit, zoals bermplank schoonmaken, berm maaien, of putten leegzuigen, wordt uitgevoerd. Het gaat dus over een plaats van beperkte lengte.