Verkeersmodel toetsen

Voordat een verkeersmodel wordt toegepast om de effecten te berekenen van een bepaalde maatregel, worden de eerste uitkomsten van het model vergeleken met de werkelijkheid. Daartoe moeten een toetsing en kalibratie van het model worden uitgevoerd, eventueel gevolgd door een validatie.

In de toetsing worden voor een bestaande verkeerssituatie de resultaten van het model vergeleken met getelde aantallen personenauto's en vrachtauto's en het aantal passagiers in het openbaar vervoer. Andere aspecten waarop getoetst kan worden, zijn de plaats en de lengte van files, rijsnelheden of reistijden van ritten door het netwerk, routes die voertuigen kiezen of ritlengteverdelingen. Voor het openbaar vervoer wordt veelal ook gekeken naar het aantal in- en uitstappers per halte of station.

De basissituatie kan de huidige situatie zijn (bij voorkeur) of, als hiervan niet voldoende verkeerstellingen en -waarnemingen beschikbaar zijn, de situatie van een of een paar jaar geleden. De toetsing moet uitwijzen of het model de werkelijke situatie nauwkeurig genoeg weergeeft. Aanbevolen wordt om voorafgaand aan de studie of aan het begin van de studie duidelijk vast te stellen op welke wijze getoetst moet gaan worden en welke toetsingscriteria en -normen gebruikt worden.

In de kalibratie wordt het model daar waar nodig aangepast om de uitkomsten van het model zo veel mogelijk overeen te laten komen met de waargenomen situatie. Dit gebeurt door middel van het aanpassen van specifieke invoergegevens, zoals de toegepaste weerstandsfuncties, het aantal verplaatsingen op bepaalde relaties, de aantrekkelijkheid van bepaalde routes of de minimumvolgtijd tussen voertuigen. Kalibratie heeft tot doel het model zo veel mogelijk af te stemmen op de werkelijkheid, rekening houdend met het feit dat de verklarende waarde van het model wel in stand moet blijven.

In de validatie van modellen wordt eventueel de algemene geldigheid of toepasbaarheid van een model onderzocht en zo nodig verbeterd.

De toetsing, kalibratie en validatie van een verkeersmodel geven inzicht in de nauwkeurigheid en de geldigheid van het model. Als deze stap met succes is afgerond, is het model in principe goedgekeurd en klaar voor gebruik.