Verlaging (trottoir- en opsluit)banden

Kantopsluiting

Kantopsluiting, trottoirbanden, stoepranden, stoepbanden, opsluitbanden

Het beperken van wateroverlast als gevolg van hevige neerslag door water via een plaatselijk verlaagde kantopsluiting/trottoirband naar een locatie te leiden waar dit afgevoerd kan worden dan wel tot minder wateroverlast of -schade leidt.

Er zijn verschillende benaderwijzen mogelijk:
Correctief. In deze gevallen gaat het om een bestaande situatie waar wateroverlast optreedt en waar door het verlagen van een band het water weg kan stromen zodat het tot minder overlast en/of schade leidt.
Preventief. Door het verlagen van een band mee te nemen in het ontwerp, wordt het water direct afgevoerd naar een locatie waar het goed verwerkt kan worden zodat wateroverlast wordt voorkomen.

Erftoegangsweg, gebiedsontsluitingsweg, plein, voetpad, parkeerplaats en terras. In feite overal in de openbare ruimte en op privéterreinen. Deze maatregel kost geen extra (bovengrondse) ruimte, is eenvoudig te realiseren en kost vaak weinig.

Geen beperking

Functie: opsluiten verharding/hoogtekering

Eis: door het verlagen van de band mag de stabiliteit van de achterliggende constructie, zoals een verharding, niet in gevaar komen.

Aspect: verkeersveiligheid
Eis: de verlaging moet goed worden vormgegeven en dient goed aan te sluiten op de rest van de constructie. Voorkomen moet worden dat onduidelijkheid ontstaat over de situatie (bijvoorbeeld dat de verlaging wordt aangezien als een inrit of oversteekplaats voor personen met een visuele beperking) dan wel dat de overgang te abrupt is waardoor een obstakelwerking ontstaat.

Aspect: afschot
Eis: belangrijk is dat de weg onder voldoende afschot ligt en het water gestuurd wordt naar het punt waar de banden verlaagd zijn. De verlaging van banden werkt doordat het water afgevoerd wordt naar een plek waar het wordt vastgehouden en kan infiltreren in de bodem, zodat het water niet op de weg blijft staan. Belemmering van de afvoer door obstakels of verzakkingen in de rijweg leidt (weer) tot wateroverlast.

De verlaagde band moet goed (blijven) aansluiten op de overige aanwezige verhardingen/infrastructuur. Dat leidt mogelijk tot het verlagen van een stuk voetpad, het verplaatsen van lichtmasten of bebording, het verwijderen of vervangen van een trottoirkolk, het aanpassen van markering, et cetera.
Het communiceren over deze maatregel naar bewoners en/of bedrijven kan meehelpen aan het begrip, correct gebruik en de instandhouding van deze maatregel. Ook kan deze maatregel extra worden geaccentueerd (zie foto golftegel Deventer).
Afstemming met andere disciplines is nodig om te voorkomen dat de voorziening ten onrechte wordt gebruikt als inrit, parkeerplaats of oversteekplaats.

Wateroverlast
Door op het laagste punt in een straat/buurt een dergelijke verlaging in de bandenlijn aan te brengen, wordt het water naar een andere locatie geleid. De grootte dan wel afvoercapaciteit van die locatie bepaalt hoeveel water er eventueel nog op straat blijft staan. Als de achterliggende locatie voldoende capaciteit heeft, dan is een grote reductie in de wateroverlast mogelijk.

Hittestress
Deze maatregel draagt niet bij aan het beperken van de hittestress.

Verdroging
Deze maatregel kan bijdragen aan het beperken van de verdroging als het doorgelaten regenwater in een boven- of ondergrondse buffer wordt opgeslagen dan wel direct infiltreert in de bodem.

Directe bouwkosten
Klasse A (< €50/m²)

De constructie regelmatig, bij voorkeur eenmaal per jaar, inspecteren op toestand en functioneren. Dit is te koppelen aan het wegbeheer.
Het onderhoud bestaat uit het verwijderen van slib, bladeren, vuil en afzettingen voor en/of na de verlaging, het verwijderen van onkruid en het herstellen van beschadigingen of verzakkingen.
Na hevige regenval of storm wordt een extra inspectie aanbevolen om na te gaan of een extra reiniging moeten plaatsvinden om meegevoerd vuil en dergelijke te verwijderen.

Het aanbrengen van verlaagde banden leidt tot minder afvoer van regenwater via de riolering en dus tot kleinere riooldiameters (bij vervanging of nieuw aanleg).
Door het water dat via de verlaagde band wegstroomt op te vangen en vast te houden, kan dit nuttig worden gebruikt voor onder andere bomen of overige groenvoorzieningen.
Verlaging van trottoir- en opsluitbanden kost geen extra bovengrondse ruimte en wordt gecombineerd met bestaande functies (rijweg, plein en parkeerplaatsen).

Afhankelijk van de uitvoering van de verlaging en de lokale omstandigheden, kan er sprake zijn van regelmatige obstructie van de afvoer door verzameld vuil en slib en dergelijke. Dit kan leiden tot een hoge onderhoudsfrequentie.

Om het dichtgroeien en/of erosie van de verlaging te voorkomen is het aan te bevelen om een gedeelte van het verlaagde deel te verharden (zie foto A onderaan).
Achter de verlaging kan, indien aanwezig en mogelijk, het aanwezige groen worden verlaagd of worden omgebouwd tot een wadi waardoor meer water vastgehouden kan worden.

Waterbergende weg waarbij het water via kolken naar de bufferlaag onder de rijweg wordt gebracht (waterbergende verharding).
Het via kolken en riolering afvoeren van het water naar een verlaagde groenstrook, wadi of greppel.
Waterdoorlatende banden waarbij het water door het materiaal van de band heen kan.

Zie literatuurlijst in hoofdstuk 7