Heeft u vragen? U kunt ons ook bellen op tel: 0318-695315

Bebouwdekomgrenzen - Aanbevelingen voor locatie en inrichting
Deze tekst is gepubliceerd op 05-10-11

Bepalen van het type komgrens

Stap 11 Bepaal het juiste type komgrens
Bepaal aan de hand van de functie(s) van de desbetreffende wegen (volgens de indeling van Duurzaam Veilig) het juiste komgrenstype. Bij het stroomschema van bijlage IV is de tabel met komgrenstypen gecomprimeerd weergegeven (zie eventueel ook tabel 3 in hoofdstuk 3). In hoofdstuk 6 zijn voorbeelden van de diverse komgrenstypen opgenomen.
Komgrenstype A
Dit komgrenstype betreft de overgang tussen een stroomweg buiten de bebouwde kom en een gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom. Er is dus sprake van een functiewijziging van de weg. Deze overgang dient uitgevoerd te worden als kruispunt. De komgrens maakt een integraal onderdeel uit van dit kruispunt en is, bezien van buiten naar binnen de bebouwde kom, gelegen vóór het kruispunt.
Het ontwerp van kruispunten in een duurzaam veilig wegsysteem wordt besproken in [3]. De snelheid wordt (ook in een duurzaam veilig systeem) teruggebracht van 130/100 km/h naar 70 km/h en soms naar 50 km/h. Dit gebeurt in een overgangszone met een lengte van een kilometer of langer. Het attentieniveau van de weggebruikers wordt daadwerkelijk verhoogd door een sterke poortwerking van de bewegwijzerings- en verkeerslichtportalen. In dit grote aanbod van informatie dreigt het kombord ‘onzichtbaar’ te worden. Niettemin is combinatie van de komgrens met een van de inleidende portalen een voor de hand liggende keuze voor komgrenstype A.
Komgrenstype B
Bij dit komgrenstype is geen sprake van een functiewijziging, want het betreft de overgang tussen een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom en een gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom. Combinatie met een kruispunt is mogelijk, maar niet noodzakelijk. Er is sprake van een snelheidsverandering van 80 km/h naar 70 of 50 km/h (v.v.).
Om deze snelheidsverandering comfortabel te laten verlopen (dat wil zeggen bij een gemiddelde vertraging van 1 à 2 m/s2), is een wegvak met een lengte van 100 tot 200 m vereist. Voorts is het bij dit type komgrens van belang om bij de inrichting van de wegvakken het contrast zo groot mogelijk te maken. Dit kan door bijvoorbeeld buiten de bebouwde kom een dubbele doorgetrokken asstreep aan te brengen en binnen de bebouwde kom een fysieke scheiding tussen de beide rijrichtingen toe te passen in de vorm van een groenstrook. Ook het aanbrengen en/of gedeeltelijk verwijderen van beplanting kan dit type komgrens accentueren.
Komgrenstype C
Komgrenstype C betreft een bijzondere situatie waarin een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom aansluit op een erftoegangsweg (verblijfsgebied) binnen de bebouwde kom (v.v.). De snelheid van het gemotoriseerde verkeer moet hier worden teruggebracht van 80 naar 30 km/h. Om een dergelijke grote snelheidsverlaging comfortabel te laten verlopen (gemiddelde vertraging van 1 à 2 m/s2), is een overgangszone van circa 400 m vereist. Als men het acceptabel vindt dat de bestuurder moet remmen (gemiddelde vertraging van 2 à 4 m/s2), dan is een overgangszone van circa 200 m nodig. In figuur 12 is een overgangszone van 80 via 50 naar 30 km/h weergegeven (zie ook paragraaf 6.3, voorbeeld 2).
[ link ]

Figuur 12. Overgangszone van 80 via 50 naar 30 km/h

Overigens verdient het aanbeveling waar mogelijk komgrenstype C te laten samenvallen met een kruispunt: Daarnaast geldt dat het in principe de voorkeur heeft dat de gebiedsontsluitingsweg om het verblijfsgebied heen wordt geleid. In de praktijk is dit om financieel economische redenen echter niet altijd haalbaar.
Aanbeveling
Als bij komgrenstype C (gebiedsontsluitingsweg bubeko / gebiedsontsluitingsweg bibeko) een snelheidsverlaging van 30 km/h is gewenst, richt dan voor weggebruikers die van buiten naar binnen de bebouwde kom rijden over een lengte van 100 tot 200 m een overgangszone in met maatregelen die de snelheid verlagen en het attentieniveau verhogen. Als bij komgrenstype C een snelheidsverlaging van 50 km/h is gewenst, pas dan een overgangszone van circa 200 tot 400 m toe, waarbij de snelheidsafname in twee herkenbare stappen plaatsvindt.
Komgrenstype D
Hier is sprake van een bijzondere situatie, waarin een erftoegangsweg buiten de bebouwde kom (60 km/h) aansluit op een gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom (70/50 km/h). Hoewel dit geen logische overgang is, kan hij in de praktijk toch (sporadisch) voorkomen. Er is een geringe snelheidsverhoging of -verlaging van toepassing. Een dergelijke situatie kan alleen goed aan de weggebruiker worden gepresenteerd via een kruispunt waarbij de erftoegangsweg haaks aansluit op de gebiedsontsluitingsweg (zie ook paragraaf 6.4). Over het ontwerp van kruispunten in een duurzaam veilig wegsysteem is gerapporteerd in [3].
Komgrenstype E
Dit komgrenstype betreft de overgang tussen een erftoegangsweg buiten de bebouwde kom en een erftoegangsweg binnen de bebouwde kom. Komende van buiten de bebouwde kom, moet de snelheid worden teruggebracht van 60 naar 30 km/h. Bij dit type komgrens is het van belang om bij de inrichting van de wegvakken het contrast zo groot mogelijk te maken. Deze overgang leent zich uitstekend voor het aanbrengen van horizontale en/of verticale snelheidverlagende voorzieningen. Ook het aanbrengen en/of (gedeeltelijk) verwijderen van beplanting kan dit type komgrens accentueren.