Verkeersveiligheidsaudit

Voor de wegen die onderdeel uitmaken van het Europese TEN netwerk is er regelgeving over het toepassen van verkeersveiligheidsaudits.

Een verkeersveiligheidsaudit is primair gericht op de verschillende ontwerpstadia, dit in tegenstelling tot de verkeersveiligheidsinspectie, die gericht is op bestaande situaties. De verkeersveiligheidsaudit is een onafhankelijke beoordeling van een wegenproject om eventuele knelpunten op het gebied van de verkeersveiligheid te achterhalen, liefst voordat een weg in gebruik wordt genomen. Het kan daarbij zowel gaan om de beoordeling van het ontwerp van een nieuwe weg als om de reconstructie van een bestaande weg. Een verkeersveiligheidsaudit kan in vier verschillende projectstadia worden uitgevoerd:

• een haalbaarheidsstudie;
• het voorontwerp;
• het definitieve ontwerp;
• in de praktijk vlak voor de opening van de weg.

Het doel is om vroegtijdig verkeersonveilige aspecten te signaleren en te verhelpen. Drie centrale vragen zijn:

• Zijn alle mogelijkheden om de verkeersveiligheid te optimaliseren voldoende benut?
• Geldt dat voor alle verkeersdeelnemers?
• Geldt dat onder alle omstandigheden?

Uitvoering van de methode kan binnen enkele weken worden afgerond en kost weinig.

De SWOV heeft de verkeersveiligheidsaudit voor Nederland uitgewerkt. De verkeersveiligheidsaudit maakt de gevolgen van eerder gemaakte keuzes voor verkeersveiligheid expliciet. Een audit is volgens het SWOV-protocol pas een audit als er aan drie voorwaarden wordt voldaan:

• De opdrachtgever benadert een auditor met een ondertekend, schriftelijk verzoek.
• De auditor legt zijn bevindingen schriftelijk vast.
• De opdrachtgever laat de auditor schriftelijk weten wat met de bevindingen gedaan wordt, welke aanbevelingen wel en welke niet worden opgevolgd en om welke reden.

De auditors kunnen na ontvangst van de projectgegevens eventueel om een toelichtend gesprek vragen.

De audit wordt uitgevoerd door een auditteam, dat in de regel uit twee personen bestaat. Beiden zijn onafhankelijke en gecertificeerde verkeersveiligheidsauditors die geen enkele binding met het project hebben. Het spreekt voor zich dat (de schijn van) belangenverstrengeling vermeden moet worden. De auditors moeten gedegen kennis van en ervaring met verkeers-veiligheidseffecten van ontwerpelementen, het uitvoeren van ongevallenanalyses en verkeerstechniek hebben.
Omdat de methode wordt uitgevoerd volgens een gestandaardiseerde aanpak met checklists en door onafhankelijke en gecertificeerde verkeersveiligheidsauditor(s) is er sprake van een redelijk objectieve methode. Op dit moment worden verkeersveiligheidsaudits in Nederland nog zelden uitgevoerd, maar de weinige ervaringen die er zijn beloven een positief effect op de verkeersveiligheid. Ook in het buitenland heeft de verkeersveiligheidsaudit zijn nut voor de verkeersveiligheid bewezen. Er zijn cursussen die opleiden tot gecertificeerd auditor [5.2–5.4].