Voorbeeld

Duurzaamheid is meer dan een brug gemaakt van materialen met een lage milieubelasting. Hoe de drietrapsraket van toekomstbestendigheid, klimaat- en slijtagebestendigheid en milieubelasting in de praktijk kan werken en dat conclusies vaak lastig eenduidig te trekken zijn, illustreert het volgende voorbeeld. Verder toont dit voorbeeld dat het belangrijk is altijd te kijken hoe om te gaan met te verwachten wijzigingen in de toekomstige situatie.

Er is behoefte ontstaan aan een nieuwe fiets-/voetgangersbrug over een bestaande enkelbaansweg (tweestrooksweg). Naar verwachting wordt deze weg over tien jaar verdubbeld. De totale levensduur van de nieuwe brug moet zestig jaar zijn. De opdrachtgever streeft naar een zo duurzaam mogelijke oplossing.

Een brug over de bestaande enkelbaansweg, levensduur tien jaar. Na verbreding van de weg wordt een nieuwe brug gebouwd die de tweebaansweg (vierstrooksweg) overbrugt. Deze brug heeft een levensduur van vijftig jaar.

De eerste brug hoeft er maar tien jaar te liggen.
Toekomstbestendigheid en klimaat- en slijtagebestendigheid zijn daarom geen vereiste.
Zo laag mogelijke milieubelasting is gewenst en ook makkelijk te realiseren. Denk aan een onbehandelde houten brugconstructie. Realisatie van deze brug kan snel en zonder veel hinder plaatsvinden. De tweede brug moet er wel lang liggen. Naar verwachting verandert de situatie niet, dus afstemming op toekomstige veranderingen is overbodig.
Klimaat- en slijtagebestendigheid zijn wel vereist. Vanwege de langere levensduur en de eisen voor duurzaamheid, zal de tweede brug een wat hogere milieubelasting hebben dan de eerste. Ook zijn ingrijpende bouwwerkzaamheden nodig voor de nieuwe brug.
Voor geen van de bruggen is een tussensteunpunt nodig.
Daardoor is er ook geen middenberm nodig en neemt de dubbelbaansweg uiteindelijk minder ruimte in dan een oplossing met middenberm.

Een brug over de bestaande enkelbaansweg, levensduur zestig jaar. Na tien jaar wordt de weg uitgebreid met een tweede baan. Dan wordt ook een identieke tweede brug geplaatst over de nieuwe weg.

Het ontwerp van de eerste brug moet afgestemd zijn op de toekomstige veranderingen. Een van de landhoofden moet bijvoorbeeld eenvoudig om te bouwen zijn tot tussensteunpunt en het brugdek moet na tien jaar aan kunnen sluiten op de tweede brug.
Verder dient de brug klimaat- en slijtagebestendig te zijn.
Dit betekent dat de gebruikte materialen waarschijnlijk niet de allerlaagste milieubelasting hebben, maar wel zo laag mogelijk.
De tweede brug is een kopie van de eerste, met dezelfde eisen aan klimaat- en slijtagebestendigheid en milieubelasting.
De uiteindelijke brug heeft een tussensteunpunt. De dubbelbaansweg heeft een middenberm met geleiderails ter hoogte van het steunpunt. Het ruimtebeslag van de weg is groter dan bij oplossing 1.
De bouwwerkzaamheden voor de eerste brug zijn vergelijkbaar met die voor de tweede brug. Er zijn na tien jaar beperkte sloopwerkzaamheden nodig.
Verder zijn er geen werkzaamheden boven de bestaande weg nodig.

Een brug over de bestaande enkelbaansweg die al geschikt is voor overbrugging van twee banen, levensduur zestig jaar. Na tien jaar hoeft alleen de weg te worden verbreed.

De brug houdt rekening met toekomstige veranderingen.
Hij moet klimaat- en slijtagebestendig zijn, wat betekent dat de materialen waarschijnlijk niet de laagste milieubelasting hebben, maar wel een zo laag mogelijke.
Er vinden geen sloopwerkzaamheden plaats. En ook geen bouwwerkzaamheden boven de bestaande weg.
Tussensteunpunt en middenberm zijn niet nodig.

Alle geschetste oplossingen zijn toekomstbestendig. Ook is de klimaat- en slijtagebestendigheid van alle brugontwerpen af te stemmen op de specifieke vraag. Het tegen elkaar afwegen van de realisatiekosten en de schaduwkosten (uitkomst van de levenscyclusanalyse) is nodig voor een goede afweging.