Inheemse en uitheemse plaagsoorten
Plaagsoorten zijn planten die overlast veroorzaken. Er kan daarbij onderscheid gemaakt worden tussen inheemse en uitheemse plaagsoorten. Inheemse planten zijn planten die al lang in ons land voorkomen en zich hier zonder menselijke invloeden hebben gevestigd. Uitheemse soorten/exoten zijn planten die door menselijk handelen in Nederland terecht zijn gekomen. Dit kan opzettelijk zijn gebeurd (invoer) of per ongeluk (als verstekeling). Iets is géén exoot als het: - al vóór 1500 na Christus in Nederland was
- op eigen kracht in Nederland is gekomen
Een uitheemse soort wordt invasief genoemd als deze zich kan vestigen in onze natuur en zich snel kan vermeerderen. Overlast
Ook in de bermen vindt men plaagsoorten. De overlast die zij veroorzaken kan verschillende vormen hebben. - Aantasting biodiversiteit door:
- verdringing van andere plantensoorten
- verdringing van fauna
- Aantasting (verkeers)veiligheid door:
- blokkeren van het zicht
- instabiel maken van taluds
- openbreken van verharding
- Aantasting volksgezondheid door:
- veroorzaken van hooikoorts
- veroorzaken van brandwonden
- Economische schade door:
- veroorzaken van erosie
- kapotmaken van asfalt en funderingen
- schadelijke effecten op naastgelegen landbouwgronden
Inheemse plaagsoorten in de berm
Hieronder staan vier inheemse plaagsoorten die regelmatig in de berm voorkomen. - Akkerdistel:
- verspreidt zich vooral via wortelstokken
- wortelstelsel kan door asfaltverharding heen breken, zorgt bij verspreiding naar naastgelegen landbouwgronden voor problemen doordat het andere planten overwoekert
- Jacobskruiskruid:
- verspreidt zich door uitzaaiing
- zorgt bij verspreiding naar naastgelegen landbouwgronden voor problemen omdat de plant schadelijk is voor paarden, runderen, geiten en schapen
- Ridderzuring:
- verspreidt zich door uitzaaiing en via wortelstokken
- verdringt andere planten en verspreidt zich naar naastgelegen (landbouw)gronden
- Riet:
- verspreidt zich door uitzaaiing, wortelstokken en onder- en bovengrondse uitlopers
- verdringt andere planten
Invasieve exoten in de berm
Hieronder staan vier invasieve exoten die regelmatig in de berm voorkomen. - Alsemambrosia:
- verspreidt zich door uitzaaiing
- verdringt andere planten door uitscheiding van de stof coronopiline, produceert veel allergeenpollen waardoor het hooikoortsseizoen twee maanden langer duurt
- Japanse duizendknoop:
- verspreidt zich snel via wortels en stengels, is zeer moeilijk te verwijderen
- verdringt andere planten, kan asfalt en funderingen van de weg kapotmaken
- Reuzenbalsemien:
- verspreidt zich snel door hoge zaadproductie met hoge kiemkracht
- verdringt en verstikt andere planten, verdringt en verstikt fauna, kan erosie veroorzaken omdat het voor een uniforme begroeiing zorgt die in de winter geheel afsterft
- Reuzenberenklauw:
- verspreidt zich door uitzaaiing, ook via het water
- verdringt andere planten en fauna, kan ernstige brandwonden veroorzaken op de huid
Aanpak
Er zijn verschillende manieren om met plaagsoorten om te gaan. Hieronder worden deze kort toegelicht. - Preventie:
- bij het inzaaien van bermen mengsels gebruiken zonder plaagsoorten
- geen plaagsoorten aanplanten
- grond die besmet is (zaad of wortelstokken) niet gebruiken in ‘schone’ bermen
- Elimineren:
- welke aanpak werkt is afhankelijk van de soort plant, mogelijke bestrijdingsmethodes zijn:
- intensief maaibeheer, maaisel afvoeren en verbranden
- handmatig uittrekken, uitgraven of uitsteken, vervolgens afvoeren en verbranden
- mechanisch afgraven, daarbij alle wortelstokken verwijderen
- afdekken met worteldoek of landbouwplastic voor enkele jaren
- inzet biologische bestrijdingsmiddelen
- Beheersen:
als een soort niet te bestrijden is, kan overlast zo veel mogelijk worden voorkomen, bijvoorbeeld door te maaien voordat het stuifmeel zich verspreidt of voordat het zaad verwaait - Accepteren:
dit is een optie als er geen sprake is van overlast of als de kosten/moeite van bestrijding niet opwegen tegen de overlast - Onderzoek:
dit is met name van belang indien de problemen (wereldwijd) steeds erger worden en er nog geen effectieve bestrijdingsmethode is gevonden
Als (exotische) plaagsoorten niet worden aangepakt, kan dit ertoe leiden dat deze na verloop van tijd niet meer uit te roeien zijn. Het is daarom van belang zo snel mogelijk actie te ondernemen. |
