Rotonde
Veiligheid
Veel onderzoek is verricht naar de veiligheid van enkelstrooksrotondes (een rijstrook op de rotonde). Daar waar traditionele kruispunten zijn gereconstrueerd tot enkelstrooksrotondes, is het totaal aantal geregistreerde ongevallen metbijna 50% afgenomen [7.14, 7.19, 7.20]. Het aantal slachtoffers nam buiten de bebouwde kom zelfs met circa 80% af. De daling van het aantal slachtoffers onder fietsers is iets minder sterk dan onder inzittenden van personenauto's.
Ook is vastgesteld dat de veiligheidswinst van deze rotondes ook bij hoge verkeersbelastingen blijvend is. De grote veiligheidswinst van rotondes ten opzichte van overige kruispuntvormen (al dan niet met verkeerslichten) is gelegen in de volgende oorzaken:
Veel onderzoek is verricht naar de veiligheid van enkelstrooksrotondes (een rijstrook op de rotonde). Daar waar traditionele kruispunten zijn gereconstrueerd tot enkelstrooksrotondes, is het totaal aantal geregistreerde ongevallen metbijna 50% afgenomen [7.14, 7.19, 7.20]. Het aantal slachtoffers nam buiten de bebouwde kom zelfs met circa 80% af. De daling van het aantal slachtoffers onder fietsers is iets minder sterk dan onder inzittenden van personenauto's.
Ook is vastgesteld dat de veiligheidswinst van deze rotondes ook bij hoge verkeersbelastingen blijvend is. De grote veiligheidswinst van rotondes ten opzichte van overige kruispuntvormen (al dan niet met verkeerslichten) is gelegen in de volgende oorzaken:
- De snelheid is zowel van de voorranggerechtigde als van de voorrangplichtige bestuurder laag. Hoe lager de absolute rijsnelheden, hoe kleiner de kans op (ernstige) conflicten of op (letsel) ongevallen.
- Op een traditioneel kruispunt is het aantal conflictpunten veel hoger dan op een rotonde (32 respectievelijk 8 conflictpunten). Op een rotonde is er per aansluitende weg een overzichtelijk conflictpunt en eventueel een oversteek van een fiets/bromfetspad.
- De zware mentale belasting van een (drukke) kruising wordt ‘uitgesmeerd’ over een aantal simpele T-aansluitingen.
(Brom) fietsers
Een vergelijkend onderzoek naar de effecten van voorrangsregelingen voor fietsers en bromfietsers op rotondes heeft aangetoond dat de oplossing met (brom) fietsers op vrijliggende fietspaden ‘in de voorrang’ gemiddeld minder veilig is dan ‘uit de voorrang’. Dit geldt met name voor bromfietsers. Op grond van tal van overwegingen die samenhangen met het bevorderen van het fietsgebruik, verkeersveiligheid, verkeersafwikkeling, juridische aspecten en vormgevingsaspecten is de eenduidige aanbeveling:
Een vergelijkend onderzoek naar de effecten van voorrangsregelingen voor fietsers en bromfietsers op rotondes heeft aangetoond dat de oplossing met (brom) fietsers op vrijliggende fietspaden ‘in de voorrang’ gemiddeld minder veilig is dan ‘uit de voorrang’. Dit geldt met name voor bromfietsers. Op grond van tal van overwegingen die samenhangen met het bevorderen van het fietsgebruik, verkeersveiligheid, verkeersafwikkeling, juridische aspecten en vormgevingsaspecten is de eenduidige aanbeveling:
- binnen de bebouwde kom: fietsers in de voorrang (bromfietsers rijden veelal op de rijbaan);
- buiten de bebouwde kom: fietsers uit de voorrang (bromfietsers rijden op het fiets/bromfetspad.
[ link ]
Figuur 7.7.Aantal conflictpunten op rotonde en vierarmig kruispunt
[ link ]
Figuur 7.8. Voorbeelden van rotondes
Afwikkelingscapaciteit
De afwikkelingscapaciteit van een enkelstrooksrotonde is weliswaar hoog ten opzichte van een voorrangskruispunt, maar heeft in samenhang met de uitvoeringsvorm duidelijke grenzen. Zolang de capaciteit van de rotonde niet is bereikt, is de gemiddelde vertraging ten gevolge van een rotonde lager dan van een voorrangskruispunt met een verkeersregelinstallatie.
Om de capaciteit van de enkelstrooksrotonde met enkelstrookstoe- en afritten te verhogen, kan de rotonde tweestrooks worden uitgevoerd.
Hierbij zijn drie combinaties van toe- en afritten mogelijk:
De afwikkelingscapaciteit van een enkelstrooksrotonde is weliswaar hoog ten opzichte van een voorrangskruispunt, maar heeft in samenhang met de uitvoeringsvorm duidelijke grenzen. Zolang de capaciteit van de rotonde niet is bereikt, is de gemiddelde vertraging ten gevolge van een rotonde lager dan van een voorrangskruispunt met een verkeersregelinstallatie.
Om de capaciteit van de enkelstrooksrotonde met enkelstrookstoe- en afritten te verhogen, kan de rotonde tweestrooks worden uitgevoerd.
Hierbij zijn drie combinaties van toe- en afritten mogelijk:
- enkelstrookstoe- en afritten;
- tweestrookstoeritten en enkelstrooksafritten;
- tweestrookstoe- en afritten.
De capaciteitsverhogende maatregelen hebben een negatief effect op de verkeersveiligheid. De tweestrooksrotonde met tweestrookstoeen afritten is minder veilig dan de enkelstrooksrotonde, maar wel veiliger dan andere gelijkvloerse kruispuntoplossingen. Door de twee rijstroken op de rotonde ontstaan snij- en weefconflicten tussen opeenvolgende toe- en afritten. De ernst van deze ongevallen is in de regel beperkt vanwege de lage rijsnelheden. Dit probleem is met de introductie van de turborotonde opgelost. Op deze rotonde worden weefbewegingen voorkomen door het verkeer bij nadering van deze rotonde zodanig te ontvlechten dat op de rotonde niet meer van rijstrook hoeft te worden gewisseld (zie figuur 7.8). Bovendien is de afwikkelingscapaciteit van de turborotonde in samenhang met het ontwerp hoger dan die van een tweestrooksrotonde.