Personenauto

Een personenauto is een voertuig op vier of meer wielen, ingericht voor het vervoer van personen, met niet meer dan acht zitplaatsen, de bestuurderszitplaats niet meegerekend.

De Regeling voertuigen beschrijft de eisen waaraan personenauto’s moeten voldoen.

Eigenschappen personenauto

De voor de wegontwerper meest relevante wettelijke eisen voor een personenauto zijn:

de maximale lengte is 12,00 meter;
de maximale breedte is 2,55 meter (exclusief spiegels);
de maximale hoogte is 4,00 meter;
de maximale massa (inclusief belading) is 3500 kilogram.

Overige wettelijke eisen:

Alle inzittenden moeten een gordel dragen, wanneer daarvoor gordels aanwezig zijn.
17-jarigen mogen een rijbewijs B halen en daarna, onder begeleiding van een ervaren bestuurder, een personenauto besturen. Vanaf 18 jaar mag men zelfstandig een personenauto besturen met rijbewijs B.
Sinds 2022 is Intelligente snelheidsondersteuning (ISA) bij voertuigen die op de markt komen wettelijk verplicht. De regeling heeft betrekking op motorvoertuigen op vier of meer wielen.

In figuur 3.11 zijn 95-percentielwaarden van het ontwerpvoertuig personenauto weergegeven.

[ link ]

Figuur 3.11 Normvoertuig personenauto

Profiel van vrije ruimte

Net als andere voertuigen is ook bij de personenauto de vetergang (de zijwaartse slingering die bestuurders maken met hun voertuig tijdens het rijden op een rijstrook) van belang. Oorzaken van deze slingering kunnen zijn: zijwind, afleiding, onoplettendheid, spoorvorming en de behoefte op een goed blikveld langs de voor de bestuurder rijdende voertuigen. De vetergang van automobilisten is sterk afhankelijk van de rijstrookbreedte: op een bredere rijstrook rijden automobilisten met een grotere vetergang.

De personenauto is niet maatgevend voor het profiel van vrije ruimte. Vrijwel alle wegen die toegankelijk zijn voor personenauto's zijn dat ook voor vrachtauto's. Daarom is het profiel van vrije ruimte voor vrachtauto's maatgevend. In paragraaf 3.1.6 wordt nader ingegaan op het profiel van vrije ruimte.

Elektrische auto

Hybride en elektrische auto’s winnen de laatste jaren aan populariteit. De buitenafmetingen en de voertuigkenmerken zijn gelijk aan die van auto’s met een verbrandingsmotor. Voor andere weggebruikers is het lage geluidsniveau bij het rijden een verwarrend aspect: men hoort de auto niet of nauwelijks aankomen, vooral bij lage snelheden. Dit type voertuig is afhankelijk van private of publieke oplaadpunten.

Zelfrijdende auto

De maten van het normvoertuig personenauto verandert niet met de komst van de zelfrijdende auto. Toch zal de zelfrijdende auto effect hebben op het verkeers- en vervoersbeleid. Een volledig zelfrijdend voertuig neemt alle taken van de chauffeur over, de auto’s communiceren onderling met elkaar en met de omgeving (onder andere met een iVRI). De zelfrijdende auto is gebaat bij een uniform wegbeeld en afwijkende vormgeving is, net als bij gewone weggebruikers, niet wenselijk. De zelfrijdende auto moet zich voorlopig aanpassen aan de weg en niet andersom.
Het duurt naar verwachting nog vele jaren voordat volledig zelfrijdende voertuigen het straatbeeld gaan bepalen. Tot die tijd blijft de mens als bestuurder deelnemen aan het verkeer en dus bepalend voor het ontwerp en de inrichting van wegen.
Wel zal in het werk van de verkeerskundige steeds meer aandacht voor de slimme auto gevraagd worden. Goed zichtbare markering en iVRI’s zijn hiervan enkele voorbeelden.

Slimme auto’s zijn al volop aanwezig. De auto heeft allerlei hulpmiddelen die het rijden makkelijker maken, maar de mens is en blijft als chauffeur de controle houden. Voor alle (tussen)fasen van geen automatisering (SAE level 0) tot volledige automatisering (SAE level 5) wordt meestal gebruikgemaakt van de SAE-indeling. Paragraaf 3.2 gaat in detail in op rijtaakondersteunende systemen.

Tabel 3.1 SAE-indeling voor zelfrijdende auto’s

SAE Level	Naam	Omschrijving	Bediening (sturen, remmen, versnellen)	Monitoring van de omgeving van het voertuig	Terugvaloptie bij uitvoering dynamische rijtaak	Systeemstatus per rijktaak
De bestuurder houdt de omgeving van het voertuig in de gaten
0	Geen automatisering	De bestuurder voert alle rijtaken uit, ook al wordt hij beholpen door waarschuwingssystemen die ingrijpen in de rijtaak	Bestuurder	Bestuurder	Bestuurder	n.v.t.
1	Ondersteuning bestuurder	Een systeem neemt delen van de operationele rijtaken (sturen, remmen, versnellen) van de bestuurder over, gebaseerd op waarnemingen van de omgeving door middel van sensoren, in de veronderstelling dat alle overige dynamische rijtaken door de bestuurder worden uitgevoerd	Bestuurder	Bestuurder	Bestuurder	Sommige rijtaken worden overgenomen
2	Gedeeltelijke automatisering	Een systeem neemt alle operationele rijtaken (sturen, remmen, versnellen) en een klein deel van de tactische rijtaken van de bestuurder over, gebaseerd op waarnemingen van de omgeving door middel van sensoren, in de veronderstelling dat alle overige dynamische rijtaken door de bestuurder worden uitgevoerd	Systeem		Bestuurder	Sommige rijtaken worden overgenomen
Het systeem houdt de omgeving van het voertuig in de gaten
3	Voorwaardelijke automatisering	Een automaat neemt alle rijtaken van de bestuurder (100 procent operationeel en deels tactische en strategisch) over, in de veronderstelling dat op verzoek de bestuurder de controle weer overneemt	Systeem	Systeem	Bestuurder	Sommige rijtaken worden overgenomen
4	Hoog geautomatiseerd	Een automaat neemt alle rijtaken van de bestuurder (100 procent operationeel en deels tactische en strategisch) over, in de veronderstelling dat een bestuurder niet te allen tijde adequaat zal reageren op het verzoek de de controle weer over te nemen	Systeem	Systeem	Systeem	Sommige rijtaken worden overgenomen
5	Volledig geautomatiseerd	Een automaat neemt alle rijtaken van de bestuurder (100 procent operationeel, tactische en deels strategisch) over van de bestuurder in alle denkbare weg- en verkeerssituaties	Systeem	Systeem	Systeem	Alle rijtaken worden overgenomen

Personenauto met aanhanger

Een aanhangwagen is volgens de WVW 1994 ‘een voertuig dat kennelijk is bestemd om te worden voortbewogen door een motorrijtuig’.

Voor een aanhangwagen achter een personenauto gelden de volgende wettelijke regels:

De maximale lengte is 12,00 meter.
De combinatie van personenauto en aanhangwagen mag niet langer zijn dan 18,00 meter.
De maximale breedte is 2,55 meter.
De maximale hoogte is 4,00 meter.
Voor aanhangwagens met een totale toegestane massa van niet meer dan 750 kilogram volstaat een rijbewijs B. De aanhangwagen is dan niet kentekenplichtig, maar moet wel voorzien zijn van het kenteken van het trekkende motorvoertuig.
Als de auto en aanhangwagen samen beladen niet zwaarder zijn dan 3500 kilogram en de aanhangwagen is beladen niet zwaarder dan de lege auto, volstaat eveneens een rijbewijs B.
In andere gevallen is rijbewijs BE nodig.
Met een aanhangwagen mag 90 km/h worden gereden.

Beperkingen voor de massa van de aanhangwagen zijn er wel. Op het kentekenbewijs van de auto staat de maximale massa van de te trekken aanhangwagen.

Interesse?

Personenauto