Voornaamste wijzigingen ten opzichte van Handboek wegontwerp 2013

Dit handboek is het resultaat van de herziening en actualisering van de versie uit 2013. In deze paragraaf staan de voornaamste wijzigingen ten opzichte van de versie uit 2013.

Het Handboek wegontwerp 2013 bestond uit vier delen: Basiscriteria (publicatie 328), Erftoegangswegen (publicatie 329), Gebiedsontsluitingswegen (publicatie 330) en Regionale stroomwegen (publicatie 331). De delen bevatten diverse passages over dezelfde onderwerpen en veel inconsistenties; daarom is besloten om de structuur van het Handboek wegontwerp te wijzigen en de vier delen te integreren tot één publicatie. Het geactualiseerde handboek kent geen zelfstandige delen meer voor de drie wegcategorieën, maar is georganiseerd naar onderwerp: basiscriteria, tracé, dwarsprofiel, kruising van wegen, categorieovergangen, weggebonden voorzieningen en inrichting en uitrusting. Per onderwerp zijn een toelichting, achtergrondinformatie en maatvoering voor de verschillende wegcategorieën en – typen opgenomen.

In het Handboek wegontwerp 2013 staan voor diverse ontwerpelementen ‘ideale’ en ‘minimale’ maten. Hierdoor baseerden wegontwerpers zonder motivering, het ontwerp op minimale maatvoering, wat vanuit het perspectief van verkeersveiligheid ongewenst is. Het geactualiseerde handboek kent in de basis voor elke ontwerpparameter slechts één maat die bij de aanleg van een nieuwe weg moet worden toegepast. Daarnaast zijn voor bestaande wegen, waar bij reconstructie deze maatvoering niet inpasbaar is, afwijkende maten opgenomen. In gevallen waar de standaardmaatvoering niet mogelijk is, moeten de consequenties altijd inzichtelijk zijn en (waar nodig) bijpassende mitigerende maatregelen worden getroffen.

Op regionale stroomwegen met 1x2 rijstroken zonder fysieke rijrichtingscheiding, hebben zich in het verleden diverse zeer ernstige ongevallen voorgedaan. Dit wegtype met groene asmarkering sluit niet aan bij de principes van Duurzaam Veilig; het is ongewenst om nog regionale stroomwegen met deze wegkenmerken aan te leggen. Dit betekent dat dit wegtype niet is opgenomen in het herziene handboek.

Voor diverse ontwerpparameters is de maatvoering aangepast. Deze wijzigingen zijn het gevolg van het herstellen van inconsistenties tussen de verschillende delen van het Handboek wegontwerp 2013 en het gelijktrekken van parameterwaardes met waardes uit andere richtlijnen (onder meer CROW-publicatie Veilige inrichting bermen niet autosnelwegen en de ROA 2019) of geactualiseerde voertuigkenmerken. De minimale horizontale boogstraal en bochtverbreding zijn voorbeelden van parameters waarvan de waardes zijn gewijzigd ten opzichte van het Handboek wegontwerp 2013.

Het Handboek wegontwerp 2013 bevatte andere benamingen en definities voor zichtlengtes dan de richtlijnen voor het ontwerp van autosnelwegen. Dit herziene handboek hanteert dezelfde typen zichtlengtes en definities als de ROA 2019: anticipatiezicht, wegverloopzicht, stopzicht en zicht voor plaatselijke situaties (onder meer zicht bij invoegend verkeer en zicht op een rijstrookbeëindiging). Daarnaast bevat het handboek nog enkele typen zichtlengtes die specifiek zijn voor niet-autosnelwegen: inhaalzicht en zichtlengtes voor kruispunten. Net zoals in de ROA 2019, is in dit handboek 'uitwijkzicht' vervallen.

Sinds de publicatie van het Handboek wegontwerp in 2013, zijn er diverse ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op het wegontwerp. Voorbeelden hiervan zijn de toenemende aandacht voor ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid, klimaatverandering, meer verplaatsingen van fietsers en voetgangers en rijtaak ondersteunde systemen. Deze thema’s zijn toegevoegd aan het herziene handboek of krijgen meer aandacht.

In de digitale versie van het Handboek wegontwerp 2013 werd verwezen naar diverse achtergronddocumenten, over specifieke onderwerpen zoals bochtverbreding en zichtlengtes. In de geactualiseerde versie is deze informatie verwerkt in de hoofdtekst.